|
SVEDO[TVA Istorijata ne e samo minato MAKEDONCITE - INSPIRACIJA ZA SVETSKI NAJPOZNATITE UMETNICI Pi{uva: Aleksandar DONSKI
V o "Makedonsko sonce" br. 389 ja elaboriravme temata od naslovot na tekstov. Vo ovoj broj prodol`uvame so naveduvawe na argumenti vo vrska so istata tema.Aleksandar Makedonski e pretstaven i na tapiserija izrabotena vo 17 vek vo Francija od Kralskata rabotilnica za gobleni so koja rakovodel [arl Lebrun. Likot na Aleksandar Makedonski e pretstaven i na medaljon na fasadata na Charterhouse vo Pavija. Kompozicija na koja e prika`ano pretstavuvaweto na semejstvoto na Darie pred Aleksandar Makedonski ima izvajano i poznatiot skulptor Kristof Vejrer (Christophe Veyrier), koj `iveel od 1637 do 1690 godina.Kompozicija pod naslov "Istovaruvaweto na Kleopatra vo Tars" ima naslikano i eden od najpoznatite francuski slikari Klod le Lorejn ( Claude le Lorrain), koj `iveel od 1602 do 1682 godina. Kompozicijata e naslikana vo 1642 godina. Vo imaginarna arhitektura pretstaveno e istovaruvaweto na Kleopatra vo Tars kade se ostvarila nejzinata sredba so Marko Antonie.
Indiska ikona so svetite bra}a Kiril i Metodij I poznatiot italijanski slikar od epohata na rokoko Xovani Batista Tiepolo (Giovanni Battista Tiepolo) go ostavil ovekove~en Aleksandar Makedonski vo edno od svoite dela. Tiepolo se rodil vo 1696 godina vo Venecija, a po~inal vo 1770 godina vo Madrid. Toj se smeta kako golem majstor na Venecijanskata {kola, ~ii dela se odlikuvaat so perspektiva, kolorit i svetlina. Ostavil brojni dela so temi so bibliski i istoriski motivi. Vo vrska so Makedoncite, Tiepolo ja naslikal poznatata kompozicija pod naslov "Semejstvoto na Darie pred Aleksandar" (maslo, 56 h 41 sm.), a vo 1744 godina ja naslikal freskata pod naslov "Banketot na Antoni i Kleopatra", koja ja ukrasuva golemata sala na Palatata Labija (Palazzo Labia) vo Venecija. Na ovaa kompozicija Kleopatra e pretstavena kako italijanska ubavica od 18 vek. Vo internet izdanieto na svetski poznatata istra`uva~ka korporacija "Discovery Communications" vo vrska so analizata na likovite na ovaa kompozicija ~itame: "Kleopatra na Tiepolo e pretstavena kako ne`na i rusokosa ubavica od 18 vek, koja pove}e li~i na Italijanka od severniot del na Italija, otkolku na Makedonka"(Copyright © 1999 Discovery Communications Inc.). I oblekite na likovite ne se soodvetni so oblekite od drevninata, tuku se prezemeni od modata vo 16 vek. KOMPOZICII Tiepolo ja naslikal i kompozicijata "Sredbata pome|u Antonie i Kleopatra". Kompozicija so pretstava na Aleksandar Makedonski i Apel ima naslikano i italijanskiot slikar Gaetano Gandolfi (Gaetano Gandolfi), koj `iveel od 1734 do 1802 godina. Kompozicijata e rabotena so crna kreda. Kompozicija pod naslov "Aleksandar Veliki i semejstvoto na Darie" (Alessandro Madno e la famiglia di Dario) naslikal i italijanskiot slikar Xuzepe Bazani (Giuseppe Bazzani). Kompozicija pod naslov "Kleopatra isprobuva otrovi vrz osudenici" naslikal slikarot Aleksandar Kabanel (Alexandre Cabanel), koj `iveel od 1823 do 1889 godina.
Tom Lovel: Poslednata golema pobeda (bitkata pome|u Makedoncite i Indijcite) Golema maslena kompozicija pod naslov "Aleksandar i Diogen" ima izraboteno slikarot Gaspar de Krajer (Gaspard de Crayer). Makedoncite gi ovekove~il vo svojot tvore~ki opus i germanskiot slikar Karl Teodor fon Piloti (Karl Theodor von Piloty). Ovoj slikar se rodil vo 1824 godina, a po~inal vo 1886 godina. Glavno obrabotuval istoriski temi. Kako edna od negovite najpoznati sliki e kompozicijata "Smrtta na Aleksandar Veliki". Skulptura (portret) na Aleksandar Makedonski ima izraboteno i italijanskiot skulptor Xemito Vin~enco (Gemito Vincenzo) od Neapol, koj `iveel od 1852 do 1929 godina. Aleksandar Makedonski na{ol mesto i vo delata na slavniot francuski impresionist, slikarot i skulptor Edgar Dega (Edgar Degas). Ovoj poznat slikar se rodil vo 1834 godina vo Pariz. Inovacijata vo kompoziciite, majstorstvoto vo crte`ot i perspektivata go napravile eden od najgolemite majstori na slikarstvoto od 19 vek. Po~inal vo 1917 godina isto taka vo Pariz. Vo vrska so temava {to ja obrabotuvame }e ka`eme deka nekade pome|u 1859 i 1862 Dega vo maslo ja naslikal kompozicijata "Aleksandar i Bukefal", koja denes se nao|a vo Nacionalnata galerija za umetnost vo Va{ington. Aleksandar Makedonski e pretstaven i na kompozicijata "Diogen" od holandsko-angliskiot slikar Lorens Alma - Tadema (Lawrence Alma -Tadema), koj `iveel od 1836 do 1912 godina.
Tanigava Jasuhiro: Kleopatra Tri verzii na skulptura so likot na Kleopatra Sedma izrabotil amerikanskiot skulptor Vilijam Vetmor Stori (William Wetmore Story), koj `iveel od 1819 do 1895 godina. Skulpturite toj gi izrabotil vo 1858 godina. Za Luis Edmunda (Lewis Edmunda), koja se rodila okolu 1843, a po~inala okolu 1911 godina, se veruva deka bila prvata amerikanska skulptorka od afrikansko poteklo. Vo 1876 godina ja napravila skuplturata "Smrtta na Kleopatra" (The Death of Cleopatra), koja denes se ~uva vo Nacionalniot muzej na amerikanska umetnost vo Va{ington. Na nea e pretstavena mrtvata Kleopatra kako sedi na tronot. Vo desnata raka ja dr`i otrovnata zmija {to ja kasnala. MAKEDONSKI SVETITELI Dela inspirirani od nastani vo Makedonija naslikal i poznatiot britanski slikar Stenli Spenser (Stanley Spencer), koj `iveel od 1891 do 1959 godina. Ovoj poznat slikar prestojuval vo Makedonija za vreme na Prvata svetska vojna (1914 -1918). Vpe~atocite i burnite do`ivuvawa od ovoj period od negoviot `ivot, toj gi vnel vo dekoraciite {to gi naslikal na Sendhem memorijalnata kapela (Sandham Memorial Chapel) vo Burgkler (Burghclere), Anglija, na koja rabotel od 1927 do 1932 godina. Od likovnata umetnost na 20 vek }e go spomneme likot na Aleksandar Makedonski izraboten vo 1982 godina od poznatiot amerikanski slikar i re`iser (osnova~ na pop-art dvi`eweto) Endi Vorhol (Andy Warhol), koj `iveel od 1928 do 1987 godina. Treba da se odbele`at i kompoziciite so temi od osvojuvawata na Aleksandar Makedonski od sovremeniot amerikanski slikar Tom Lovel (Tom Lovell), koj `iveel od 1909 do 1997 godina. Vo 20 vek postojat i drugi brojni sliki i ilustracii za Aleksandar Makedonski, Kleopatra i preostanatite slavni Makedonci. Kleopatra na{la svoj odraz duri i vo japonskata umetnost. Vo vrska so ova }e go spomneme portretot na Kleopatra od japonskiot slikar Tanigava Jasuhiro (Tanigawa Jasuhiro). Osven Aleksandar Makedonski, Kleopatra Sedma, Filip Vtori i preostanatite makedonski vladeteli, glavno od makedonskite dinastii na Selevkidite, Ptolemeite i Antigonidite, {irok odraz vo likovnata umetnost na{le i svetite makedonski bra}a Kiril i Metodij, posebno ako se znae deka tie se slavat i vo Pravoslavnata i vo Katoli~kata crkva. Denes postojat mnogubrojni ruski, bugarski, srpski, gr~ki, ukrainski, romanski, pa duri i amerikanski, indiski i drugi ikoni i freski na koi se pretstaveni svetite bra}a Kiril i Metodij. Vakvi pretstavi ima i za sveti Kliment, sveti Naum i drugi makedonski svetiteli. Nekoi od ovie ikoni i freski gi pretstavivme vo knigata "Isus Hristos i Makedoncite". Ilustracii so pejza`i od Makedonija izrabotuvale i stranskite patepisci koi ovde prestojuvale vo Sredniot i Noviot vek. Nekoi od ovie ilustracii se objaveni vo pove}etomnata edicija "Makedonija vo delata na stranskite patepisci" od Aleksandar Matkovski. (Prodol`uva) |
|