INTERVJU

Pavle Trajanov, pretsedatel na Demokratski sojuz

KAZNATA ]E GI STIGNE VLADETELITE

Razgovarala: @aklina MITEVSKA

  • Imame podgotveno politi~ka i ekonomska programa {to }e ja prezentirame pred gra|anite. Kako partija nie sme podgotveni i samostojno da odime na izborite. No, smetaj}i deka treba da se zdru`ime i deka na toj na~in mo`e da se postignat pogolemi rezultati i da se obezbedi pogolema poddr{ka, ja otpo~navme ovaa inicijativa za zdru`uvawe na Demokratskata opozicija na centarot.
  • Mislam deka gra|anite masovno }e izlezat na parlamentarnite izbori, bez razlika {to sega ima procenka deka }e ima golem broj apstinenti. No, edno e sigurno - ako gra|anite sakaat da napravat promeni vo dr`avata, promena na vlasta, toga{ toa }e go napravat, }e izlezat masovno na glasaweto i }e go simnat VMRO-DPMNE i Georgievski od politi~kata scena.

Neodamna na makedonskata politi~ka scena zapo~na da funkcionira nova koalicija - Demokratska opozicija na politi~kiot centar vo koja vleguvaat Demokratski sojuz i Demokratski centar.

MS: Gospodine Trajanov, makedonskiot narod ve}e odamna prestana da im veruva na politi~kite grupacii vo ovaa dr`ava. Kako Vie }e go ubedite glasa~koto telo deka tokmu ovaa koalicija e vistinskata?

TRAJANOV: Vo dr`avava postoi prezasitenost od dvete postojni koalicii predvodeni od VMRO-DPMNE i od SDSM. Site sonda`i, istra`uvawa na javnoto mislewe, poka`uvaat deka gra|anite se nezadovolni i se opredeleni da poddr`at nova politi~ka grupacija, nova politi~ka opcija ili tret pat. Tie baraat politi~ko grupirawe koe nema da bide nitu levo nitu desno orenitirano, tuku ednostavno }e promovira gra|anska opcija ili t.n politi~ki centar. Smetame deka nie od Demokratskiot sojuz, zaedno so partiite so koi sega se zdru`uvame, mo`eme da ponudi ne{to novo na politi~kata scena i toa ni dava hrabrost deka sme na vistinskiot pat. Stanuva zbor za zaedni~ka politi~ka platforma so Demokratskiot centar, koja neodamna ja prifativme i koja{to }e dobie poddr{ka od mnozinstvoto glasa~i, bidej}i nie prvo kako partija sme sosema ~isti, no i so silna politi~ka opredelba.

Sakam nekolku raboti da potenciram. Prvo, smetame deka mora da se za~uva unitarniot karakter na Republika Makedonija i da se zaprat site procesi na destrukcija i dezintegracija na dr`avata, da se nadmine ona {to ve}e zna~i ustavni mo`nosti za kantonizacija, federalizacija. Zna~i, }e odime na toa da obezbedime poddr{ka od site relevanti politi~ki subjekti vo dr`avata, osobeno od gra|anite, da se podgotvi i donese nov ustav na R. Makedonija. Toa e re{enie koe garantira deka }e se zadr`i Makedonija kako nezavisna, samostojna i suverena dr`ava. Ako toj koncept ne se poddr`i, toga{ }e prodol`at ovie tendencii na rasturawe na makedonskata dr`ava.

Vtoro, mora da zapo~ne silna antikorupciska borba, odnosno borba protiv dr`avniot organiziran kriminal, bidej}i Vladata na Qub~o Georgievski e generator na nestabilnosta i na vojnata {to se slu~uva na ovie prostori. So jasna i cvrsta politi~ka opredelba za borba protiv kriminalot, so funkcionirawe na vistinski merki vo dr`avata i so lu|e koi{to }e bidat postaveni da rakovodat so vitalnite institucii, osobeno organite na otkrivawe na kriminalot, mo`e da se otpo~ne antikorupciska borba. Se predviduvaat, me|u drugoto, izmeni vo zakonite, odnosno odzemawe na s# ona {to e zemeno na kriminalen na~in vo poslednite deset-edinaeset godini. I treta rabota, na koja isto taka & pridavame osobena va`nost, e ekonomskiot razvoj na R. Makedonija. Demokratskiot sojuz podgotvi ekonomska programa koja{to predviduva ekonomski presvrt vo dr`avata, potpiraj}i se na sopstvenite resursi, na sopstvenite kadrovski i finansiski potencijali, otvorawe mo`nosti za investirawe i produktivno vrabotuvawe. Ova }e bide najte{kata faza, bidej}i se nao|ame vo najte{ka ekonomska sostojba. Dr`avata e pred socijalna eksplozija. Me|utoa, smetame deka ako se prestane so kradewe, mo`e da otpo~ne eden postepen, no siguren ekonomski razvoj na dr`avata. Treba da se potpreme na sopstvenite resursi.

Vo ovoj moment sakam da poso~am edna teza: Namesto samo nie da zboruvame deka }e obezbedime brz ekonomski razvoj, kompjuterizacija itn., {to i nie go poddr`uvame, mo`e da odime na ona {to zna~i komparativna prednost na na{ata dr`ava, a toa e proizvodstvoto na zdrava hrana. Vo Makedonija samo dve raboti koi se proizveduvaat dovolno za potrebite na lu|eto opstanaa. Toa se ovo{jeto i zelen~ukot. S# drugo se uvezuva. Mislam deka ima dosta i ekspertski potencijal i znaewe i iskustvo kaj golem del od naselenieto da se vklu~at vo proizvodstvoto na hrana.

ZAEDNO

MS: Postoeja mnogu dilemi za toa koj }e bide lider na ovaa opozicija. Vie najavivte formirawe na koordinativno telo, odnosno deka na sekoja sednica }e pretsedava razli~en pretstavnik. Dali funkcionirate na ovoj na~in?

TRAJANOV: Okolu toa pra{awe ima{e mnogu diskusii. Nekoi se obiduvaa da nametnat teza deka nekoj treba da bide lider na Demokratskata opozicija na politi~kiot centar. Toa mislam deka be{e ve{ta~ki nametnata teza, bidej}i smetam oti nema potreba nikoj da bide promoviran kako lider na ovaa politi~ka grupacija. Sekoj si ja vodi sopstvenata partija, no se gradi zaedni~ka platforma za koja i sega zboruvavme. No, nekoi raboti treba da se usoglasuvaat, da se koordiniraat i vo taa nasoka se predviduva da se formira koordinativno telo, so koe{to na sekoja sednica }e pretsedava drug pretsedava~ od politi~kite partii koi{to }e ja so~inuvaat ovaa politi~ka grupacija. Toa s# u{te ne e formirano. Vo osnova imame redovni komunikacii i sredbi so Demokratskiot centar i ne se pojavil nikakov problem okolu toa koj treba da pretsedava, zasedava. Va`no e deka rabotite odat napred i deka nema nikakvi problemi.

MS: Kakvi se {ansite za koalicirawe so drugite partii?

TRAJANOV: Denovive imavme razgovori so Ligata za demokratija i so nekoi drugi politi~ki partii koi{to imaat procenka deka mo`at da se vklu~at vo Demokratskata opozicija na politi~kiot centar. Razgovarame so niv i }e imame golema poddr{ka i golem broj politi~ki partii {to }e vlezat vo Demokratskata opozicija. O~ekuvame ovie denovi da ni se priklu~i i Ligata za demokratija, no kako {to rekov i nekoi drugi partii.

MS: Vremeto do odr`uvaweto na parlamentarnite izbori e dosta kratko, a se bli`at i godi{nite odmori. Imate li dovolno vreme da se podgotvite za izborite?

TRAJANOV: Demokratskiot sojuz e podgotven. Nie ve}e vo nad 50 op{tini vo dr`avava imame dobra infrastruktura. Nea }e ja zaokru`ime vo maj - juni, po {to mo`eme slobodno da zapo~neme so edna poorganizirana kampawa. Imame podgotveno politi~ka i ekonomska programa {to }e ja prezentirame pred gra|anite. Kako partija nie sme podgotveni i samostojno da odime na izborite. No, smetaj}i deka treba da se zdru`ime i deka na toj na~in mo`e da se postignat pogolemi rezultati i da se obezbedi pogolema poddr{ka, ja otpo~navme ovaa inicijativa za zdru`uvawe na Demokratskata opozicija na centarot. ]e imame izborni {tabovi, pooddelno sekoja partija, no i zaedni~ki {tab na Demokratskata opozicija na politi~kiot centar. Nie vo su{tina ve}e sme i na nekoj na~in vo kampawa. Kontinuirano dr`ime tribini vo celata dr`ava, imame brojni nastapi na lokalnite televizii. Dr`eweto na pres-konferencii, intervjua, razgovori e vo funkcija na prezentirawe na programskite opredelbi i celi na Demokratskiot sojuz, pa i na Demokratskata opozicija, za toa {to nie bi napravile dokolku ja dobieme poddr{kata od gra|anite.

MASOVNOST

MS: Praktikata dosega poka`ala deka vekot na opstojuvawe na koaliciite e kratok. ]e opstane li ovaa koalicija i po izborite?

TRAJANOV: Prvenstveno ovaa politi~ka opozicija ja pravime za da funkcionira po izborite. Taa e otvorena politi~ka grupacija za vlez i izlez od nea. Onoj {to gi prifa}a osnovnite, fundamentalni principi na ovaa politi~ka opozicija mo`e da se vklu~i vo nea. No, nie sme otvoreni ako ima sve`i idei da gi prifatime. Toga{ koga nekoja od politi~kite partii }e oceni deka ne mo`e da gi ostvaruva svoite politi~ki mo`nosti, slobodno mo`e da zamine. No, jas sum ubeden vo toa deka interesot }e bide da se ostane vo ovaa politi~ka opozicija, bidejki taa poleka, no sigurno, }e ima dominantna pozicija na politi~kata scena. O~ekuvame taa da dobie najgolema poddr{ka na slednite parlamentarni izbori.

MS: Mnogumina velat deka ovie izbori nema da bidat regularni, deka nasilstvoto }e bide zastapeno vo golema mera i deka golemi se {ansite pobedata da ja dobie VMRO-DPMNE?

TRAJANOV: Mislam deka na ovie izbori VMRO-DPMNE }e ja do`ivee sudbinata na HDZ vo Hrvatska, deka }e napravi s# za da ostane na vlast. No, toa nema da uspee. Jasna e opredelbata na gra|anite. Gra|anite se nezadovolni od vladeeweto na VMRO-DPMNE i od Qub~o Georgievski. N# vovlekoa vo vojna, edna tretina od teritorijata na dr`avata e pod kontrola na paravoeni formacii, odnosno na OVK, imame silni dezintegrativni procesi. Kaj gra|anite postoi somne` deka ima dogovor me|u Georgievski i Xaferi za podelba na dr`avata. Toj dogovor funkcionira. Ogromen kriminal, ekonomski pusto{, grabe`. Seto toa mislam deka gra|anite go gledaat i nikoj ve}e ne mo`e da frla magla na politi~kata scena vo Makedonija. Sigurno e deka }e gi izgubat izborite. Ne }e imaat mo`nost da se spasat od sudot na makedonskiot narod, }e gi stigne kaznata. No, isto taka mislam deka gra|anite ne zaboravija kako i na koj na~in i Socijaldemokratskiot sojuz dolgo vreme vladee{e. Zatoa kaj nas preovladuva soznanieto deka sepak Demokratskiot sojuz zaedno so Demokratskata opozicija na politi~kiot centar }e gi dobie slednite parlamentarni izbori. Vladeja~kata partija ili vladeja~kite partii VMRO-DPMNE i DPA koi sega javno ka`uvaat deka postoele sili vo dr`avata koi sakale da ja rasturat nivnata koalicija, ni{to ne gi pokoleba da odat zaedno vo razgraduvawe na dr`avata - nitu vojnata, nitu kriminalot, tuku tie bea edinstveni vo kreacijata na site ovie negativni sostojbi. No, mislam deka sudirot so narodot }e go izgubat. Nema da im pomognat nitu parapoliciski edinici, nitu parite koi{to gi ograbija od narodot za sega so istite pari da gi kupuvaat nivnite glasovi, nitu pak zastra{uvawata. Mislam deka gra|anite masovno }e izlezat na parlamentarnite izbori, bez razlika {to sega ima procenka deka }e ima golem broj apstinenti. No, edno e sigurno: ako gra|anite sakaat da napravat promeni vo dr`avata, promena na vlasta, toga{ toa }e go napravat, }e izlezat masovno na glasaweto i }e go simnat VMRO-DPMNE i Georgievski od politi~kata scena.

MS: Proteranite lu|e s# u{te ne se vrateni vo svoite domovi, a vo kriznite regioni sekojdnevno se slu~uvaat incidenti. Dali se sozdadeni site preduslovi za izbori?

TRAJANOV: Vladata na Georgievski godina dena ni{to ne pravi na planot na stabilizirawe na sostojbite, od aspekt na sozdavawe bezbedni uslovi vo dr`avata. Toa e eden silen argument {to }e go koristat pri eventualen obid u{te edna{ da gi odlo`at parlamentarnite izbori, kako i za toa vo tie regioni zaedno so DPA bez kontrola da gi napolnat glasa~kite kutii, so cel DPA da ima pogolem broj pratenici i da se obidat povtorno da formiraat vlada. Vo ovie delovi, odnosno severozapadniot del na Makedonija, nema bezbedni, stabilni uslovi za fer i demokratski izbori, bidej}i Vladata nema efiktivna vlast nad ovie teritorii. No, mislam deka bez razlika na s#, mora da se odi na novi izbori. Sekoj den od vladeeweto na VMRO-DPMNE e poguben za Republika Makedonija.