ZATVORSKI ]ELII VO HAG I ZA ALBANCI?!

Me|utoa, taa istovremeno gi zadovoli i `elbite na Makedoncite vo ~ii o~i yvezdata na Tribunalot po~na da temnee i da se gasi zatoa {to dosega Albancite u`ivaa vo steknatite privilegii.

Ovaa poseta na Karla del Ponte poka`a koj e gospodar na makedonskoto pravno nebo, iako nejzinata uloga ima mnogu podlaboki politi~ki celi. Nejzinata poseta na Makedonija otvora nova stranica vo politikata vo koja zapo~na da se premeruvaat proporciite na golemoalbanskata kauza. Vo naredniot period mo`eme da o~ekuvame u{te nekolku iznenaduvawa na Karla de Ponte, a toa deka vo zatvorot [eveningen vo Hag se rezervirani nekolku }elii za makedonskite zlostornici, odnosno za neposlu{nite.

Vo apsanata }e se najdat i Albanci.

[to ma`i bea Premierot, Xikov, pa duri i strancite, ta site se stresoa. Treperea kako vejki na vetrot raportiraj}i vo stav mirno pred Karla del Ponte. ^umu vakva rabota?

Tribunalot ima namera da otvori tri novi slu~ai za voeni zlostorstva vo Makedonija, e ishodot od kusata ednodnevna rabotna poseta na na{ava zemja na glavnata obvinitelka na Ha{kiot tribunal, Karla del Ponte. Taa uspea da se sretne so makedonskiot premier Georgievski, dr`avniot obvinitel Stavre Xikov i me|unarodnite faktori, ambasadorite na NATO, OBSE i EU vo Makedonija, Nikolas Bigman, Kreg Xenes i Alen le Roa.

Taa povtorno, kako i vo noemvri minatata godina, koga gi najavi istra`nite dejstvija za slu~aite Trebo{ i za Quboten, doleta so spakuvani i dobro napolneti sudski fascikli, {to najmnogu ja zasegaat makedonskata javnost. Sepak, iako be{e kusa i {krta na zborovi, vpro~em kako {to i dolikuva na eden nositel na taka visoka i odgovorna funkcija, Ponte be{e jasna deka e zainteresirana za nekolku konktretni nastani. Taa pobara dopolnitelni informacii za maltretiraweto na rabotnicite na Grade`noto pretprijatie "Mavrovo", kako i za zlostorstvata {to gi napravi ONA vo slu~aite: Brioni, Karpalak, Vejce i za Lipkovskoto Ezero. Ova ne be{e za iznenaduvawe, bidej}i sli~ni istra`ni dejstvija za zlostorstvata {to gi napravija pripadnicite na ONA, se vodat i za ~lenovi na OVK na Kosovo.

Ovoj golem presvrt na me|unarodnata zaednica vo odnos na tretiraweto i na privilegiranosta na Albancite vo Makedonija i na Kosovo, doa|a kako rezultat na barawata i se pogolemite pritisocite na Makedoncite vo RM i na Srbite vo Jugoslavija. Me|utoa, ovoj politi~ki, ili ako sakate da go nare~ete sudski balans na pravdata, ne doa|a onaka nenadejno, tuku odnapred planirano. Preku Hag i negovata uloga se saka da se vrati naru{eniot politi~ki kredibilitet na Zapadot i zamra~eniot ugled na NATO na Balkanot. Zatoa mnogumina vo Republika Makedonija se pra{uvaat, dali navistina pred me|unarodnata pravda }e se najdat najodgovornite lica za etni~kite ~istewa, maltretirawata na civilite, surovite zlostorstva, kako i za drugi te{ki dela {to se protiv ~ove{tvoto, {to se slu~ija za vreme na minatogodi{niot konflikt?

Hag ja frli obvinitelskata rakavica kon Albancite vo Makedonija, odnosno kon pripadnicite na porane{nata ONA. No, istovremeno se distancira od obvinenijata, bidej}i otvoraweto na slu~aite javno ne go soop{ti Karla del Ponte, tuku toa go stori Stavre Xikov. Zatoa ne treba mnogu da & se veruva na Ponte. Taa ja stavi vo u{te pogolema nedoumica makedonskata javnost koja dosega e rezignirana i revoltirana od na~inot i odnosot na Ha{kiot tribunal kon zlostorstvata {to gi napravija pripadnicite na ONA vrz nedol`nite Makedonci i pripadnici na bezbednosnite sili na RM. Ako i malku be{e iskrena, Karla del Ponte nema{e tolku da bide "ladna kako kamen".

Glavnata obvinitelka na Tribunalot, Karla del Ponte, ve{to gi izbegna novinarskite stapici za trite novi slu~ai, prepu{taj}i mu ja "valkanata obleka" na nejziniot makedonski kolega Xikov, a zabuna sozdade i objavenoto soop{tenie od kabinetot na premierot Georgievski.

Vo izjavata za mediumite, Xikov navede deka pove}eto slu~i se povrzani so porane{nata ONA, od koi prviot se odnesuva na maltretiranite rabotnici od Grade`noto pretprijatie "Mavrovo ", vrz ~ii tela so no` im bea ispi{uvani inicijali na OVK.

Spored Xikov, vo vtoriot slu~aj vleguvaat masakrite kaj Vejce, Karpalak i Brioni, a tretiot se odnesuva na manipulacijata so vodata za piewe od Lipkovsko Ezero koja skoro 40 dena ne ja vkusija 100.000 kumanov~ani. Dr`avniot obvinitel na RM Xikov gi potvrdi slu~ite za manipulacijata so vodata i za tepaweto na rabotnicite, dodeka tretiot slu~aj go precizira{e kako "krivi~ni dela napraveni vo ime na ONA". Me|utoa, objavenoto soop{tenieto od kabinetot na Georgievski {to be{e izdadeno po sredbata so Ponte, tretiot slu~aj go definiraa kako istra`uvawe na sinxirot na komanduvaweto na t.n. ONA. Toa sekako pretstavuva sporen moment, bidej}i vo soop{tenieto na Georgievski e konstatirano deka toj od Karla del Ponte baral objasnuvawe zo{to vo nivna istraga ne se vklu~eni i grozomornite slu~ai vo Vejce, Karpalak i ^elopek. Na ova pra{awe na Premierot, obvinitelkata odgovorila deka pri neodamne{nata poseta vo Hag, Xikov pobaral samo tri dopolnitelni istragi, no ne i za Vejce i za Karpalak. Zatoa ovaa poseta na Karla deka Ponte uka`uva deka nema koordiniranost vo makedonskiot politi~ki establi{ment i deka pravnite lon~iwa se pome{ani poradi nestru~nost i cinizam.

Slabosta vo funkcioniraweto na sudskiot sistem vo Republika Makedonija poka`a deka dr`avnite interesi se vodat plitko i pomalku sme{no. Zatoa s# pove}e na{ite pravnici i sudii li~at na dvorskite {utovi, a ne na pravnici i dobri poznava~i na prilikite i na funkcioniraweto na Ha{kiot tribunal. Dodeka kaj nas se kr{at kopjata, vremeto gi gazi faktite i pribranite dokazi za napravenite zlostorstva.

Vo zlostorni~kiot napad na teroristi~kata grupa vrz bezbednosnite sili na Makedonija, {to se slu~i na 28 april 2001 godina, zaginaa osum lica. Vrz niv po izvr{eniot prv diverzantsko-teroristi~ki napad e izvr{en neviden masakr. Del od zaginatite koi s# u{te bile `ivi bile zaklani, a podocna masakrirani.

Na 6 juni 2001 godina ~e{mite na gradskiot vodovod vo Kumanovo seknaa. Nema{e ni kapka. No, toa ne se slu~i poradi su{ata, tuku poradi toa {to ventilite od ve{ta~kata brana na Lipkovskoto Ezero bea zatvoreni od strana na pripadnicite na porane{nata ONA. Skoro ~etiriesetina dena okolu 100.000 kumanov~ani se snao|aa so voda za piewe, za kapewe i za ostvaruvawe na najosnovnite higienski raboti.

Vo tekot na minatogodi{niot voen konflikt, albanskite teroristi vo blizina na selata Trebo{ i @elino, surovo gi tepaa i gi maltretiraa pettemina grade`ni rabotnici na GP "Mavrovo" koi bea kidnapirani od grade`nite raboti na avtopatot Skopje - Tetovo.

Policiskata istraga poka`a deka albanskite teroristi vrz telata na rabotnicite so no` gi vre`uvale inicijalite na nivnite imiwa kako i poraki. Podocna, blagodarenie na me|unarodnite pretstavnici, tie bea oslobodeni, no vo nivnata psiha trajno }e ostanat pre`iveanite traumi.

So Ramkovniot dogovor nekoi od teroristite bea amnestirani, no vo momentov vo zatvorot "Skopje" se samo [kodran Idrizi i Fadiq Ferati koi, spored izjavi na nekoi amnestirani teroristi, rakovodele so nemilata i nemilosrdna akcija. Nekolku pati lokalnoto naselenie od Trebo{ i @elino vr{e{e pritisok vrz makedonskite bezbednosni sili za nivno osloboduvawe.