EKONOMIJA
Nepovolni stanbeni krediti vo dr`avava
VISOKI KAMATNI STAPKI ZA NISKI PLATI
Pi{uva: @aklina MITEVSKA
- Gra|anite na Makedonija koi dolgo vreme baraat stanovi, u{te dolgo vreme }e `iveat "na ulica" zatoa {to uslovite pod koi bankite gi izdavaat stanbenite krediti ne se povolni za niv. Od druga strana, pak, bankarite objasnuvaat deka problemot ne e vo kreditnite uslovi, tuku vo niskite plati.
D
el od bankite vo na{ata dr`ava zapo~naa da izdavaat krediti na gra|anite za kupuvawe stanovi. No, uslovite pod koi tie gi nudat kreditite se nepovolni, barem za `itelite na ovaa i vakva dr`ava.
Novite stanovi se re~isi nedostapni za obi~nite smrtnici
Eden od uslovite za dobivawe kredit e otplatata da bide edna tretina od mese~nata plata na baratelot ili od primawata vo negovoto najblisko semejstvo. Osven toa se baraat hipoteki, obvrznici ili depozit. Toa zna~i deka gra|aninot za da otplati edna mese~na rata }e treba da ja dade celata svoja plata. Kako problem se javuva i visokata cena na stanbeniot prostor ~ija vrednost zavisi od mestoto kade se nao|a stanot. Cenata za eden kvadraten metar vo centarot na Skopje e 800 evra, vo naselbite "^air" i "Aerodrom" taa e poniska i iznesuva 500 evra. I vo drugite gradovi vo dr`avava cenata za kvadraten metar e poniska.
Od druga strana, pak, i kiriite {to gra|anite gi pla}aat za mestata kade {to `iveat se premnogu visoki. Socijalnite stanovi, koi treba{e da bidat nameneti za socijalnite slu~ai, se s# drugo osven {to se socijalni. Gra|anite u{te dolgo vreme maka }e ma~at so ovoj problem.
Objasnuvaweto na bankarite za visokite kamatni stapki se deka problemot ne e vo uslovite za dobivawe krediti, nitu vo visokite kamatni stapki, tuku vo niskite plati i nepovolnata bezbednosna sostojba na dr`ava. Vo "Komercijalna banka" izdavaat stanbeni krediti so otplata na 8 godini i godi{na kamatna stapka od 18 otsto. Onoj {to bara kredit mora da bide kreditosposoben i za nego da garantiraat dvajca `iranti. Hipotekata, pak, treba da bide dvojno pogolema od baraniot kredit i da bide osigurena vo osiguritelna kompanija.
"Stopanska banka" od 1 juni po~na da dava devizni i denarski stanbeni krediti so kamatni stapki od 10, 9 otsto i 16, 9 otsto i rok na otplata od 5 do 20 godini. Dokolku se "osiguri" kreditot so dr`avni obvrznici, kamatnite stapki se pomali. No, i tuka ima uslov - iznosot na dr`avnite obvrznici treba da bide tripati pogolem od baraniot kredit. Denarskite i deviznite depoziti treba da bidat okolu 110 otsto od vrednosta na kreditot.
Vo "Tutunska banka", pak, maksimalniot iznos na stanbenite krediti e do 50.000 evra so otplata od 10 - 15 godini so kamatna stapka od 11 i 15 otsto. I vo "Makedonska banka" najavuvaat deka naskoro }e po~nat da plasiraat stanbeni krediti po, kako {to tie velat, mnogu povolni uslovi. No, da bea uslovite povolni, dosega stanovite }e gi dobieja svoite vistinski doma}ini!