KOMENTAR

Makedonski pluralizam

NOVA SAPUNSKA OPERA?

Pi{uva: Mi{ko TALESKI

  • Dodvoruvawata za politi~ka profitabilnost za~estija. Ponudite stanuvaat s# pootvoreni, bez diskrecija, omalova`uva~ki za protivnikot, na momenti ponizni za narodot i dr`avata koja ja pretstavuvaat.
  • Zo{to nikoj ne reagira za s# ova {to ni se slu~uva, zo{to se premol~uva razvojot na scenarioto od poslednata epizoda na tragi~arite?

Koga klop~iwata na babite }e im se isprepletat pletej}i volneni ~orapi za svoite stopani, cela nedela }e utepaat za da gi razmrsat. Ne gledaat ubavo, stari se, izraboteni, ne treba kusur da im se fati. Koga racete na politikantite }e im se usu~at ne znaej}i koj kraj da go fatat i kolku od preostanatoto da prigrabat, cel `ivot }e pominat barem ne{to da opravat od ona {to ne se oprava. Ne nau~ile kako {to treba, zalutale vo nekoj lavirint koj na po~etokot im izgledal privle~en, no ete sega slamka }e baraat za da ne se udavat vo pesokta koja gi vle~e nadolu.

Na po~etokot na vtorodeceniskoto postoewe na makedonskata dr`ava retko koj ja nau~i lekcijata od minatoto, ne ona so decenii i vekovi nazad, tuku ova poslednovo, sovremenovo. Bateriite na mozocite ve}e se celosno isprazneti bez mo`nost vo niv ne{to vredno da se vsadi i da se obezbedi kvaliteten prostor za razmisluvawe. Istro{enosta na postoe~kite garnituri vo sekoja smisla na zborot dr`avni~ka, politi~ka, institucionalna, pa i ~ove~ka vo kraen slu~aj e dovedena do to~kata na maksimumot. Nemaweto ~uvstvo i sposobnost za razgrani~uvawe na dobroto od zloto, na negativata od pozitivata n# odvede vo ambarite na osamenosta kade zrakot na idninata poleka zao|a i se krie zad {ticite koi gi ostavivme da skapuvaat na sonce i na mraz, na pekol i na stud. Se razgradivme i se zapustevme site kako mariovskite sela, kako raspadnatite stogovi seno po pelagoniskoto pole. Stopanite ne bile vistinski stopani, ne znaeja doma}inlakot da go teraat, ne bea ~orbaxii kako drugite. Pritisnati od al~nosta i zloto koe so sebe go nosea si go uni{tija rodot svoj, semejstvoto svoe, im begaa decata v tu|ina ne `alej}i po niv deka nikoga{ nema da gi vidat.

I deneska povtorno istite tie prokletnici gordo glava krenale i {etaat po Makedonijava u{te ara~ da sobiraat, u{te nekoj ambar prazen im ostanal pa da go dopolnat. A tamu pak de~iwata na nivnite istomislenici napolneti so evra po nenasitnite xebovi }e im rakopleskaat za aramilakot na svoite donatori, za `ivotot koj im go razubavija preku no}, istresen taka od rakav, na neznaewe. Nadvor pod streite }e ~ekaat nenasitnite za sloboda, za dostoinstven `ivot, }e molat za svoeto koe sega vleglo vnatre kaj gospodata, dov~era{ni goltari. Ne mo`at pove}e da se krijat zad prevezot na demokratijata.

DODVORUVAWA

Site znaeme deka avtokratite za niv se pofer igra~i, pove}e mislele za onie {to gi doveduvale na tronot. Ovie ne sakaa da bidat nitu avtokrati, blago be{e toa za niv, odea na poradikalna, pozabrzana i poprofitabilna opcija. Denovive s# priznaa, otvoreno, javno, ladnokrvno, neskrieno. Na perverzen na~in kako prostitutkite po streite {to pravat si ja ka`uvaat cenata za uslugata, sumata koja treba da se plati za da se zadovoli partnerot ako mo`e da se nare~e i partner. Mnogu pokorekten bi bil terminot mu{terija ili potro{uva~ po na{ki. Dodvoruvawata za politi~ka profitabilnost za~estija. Ponudite stanuvaat se pootvoreni, bez diskrecija, omalova`uva~ki za protivnikot, na momenti ponizni za narodot i dr`avata koja ja pretstavuvaat.

Nemalo ni{to podobro od koalicija me|u VMRO-DPMNE i SDSM. Za `al drugite nemale razbirawe. Zo{to seto ova se pravi na vakov na~in osobeno sega koga vo postvoeniot period ni treba iskrenost pove}e od koga i da e? Polagaweto na smetkite e neizbe`no i neodlo`no, tokmu vo ovoj moment, vo predve~erjeto na izborniot ciklus, sekoe begawe od procedurite na pravdata i vistinata samo n# oddale~uva od stabilnata idnina, od mo`nosta za podobro utre. Sozdavaweto ~isto etni~ki politi~ki homogeni strukturi e najlesniot priod kon implementacija na proektot na radikalnite albanski elementi. Zdru`uvaweto na ednata strana koe paralelno }e povle~e zdru`uvawe i od drugata strana i pokraj neistorodniot koncept na programskite i idejnite opredelbi na subjektite e obid za delegitimirawe na ona {to be{e predmet na pregovori minatata godina, ona {to denes se vika Ustav na Republika Makedonija i potencijalna kapisla za otvorawe novi rani na makedonskiot narod, Albancite i site drugi koi kako taka se vklopeni vo multietni~kiot so`ivot vo zemjata. Vakvite trikovi na potencijalnite i s# poozboruvanite gubitnici na politi~ko-izbornata karta vo Makedonija ne proa|aat kaj nitu eden zdrav segment koj postoi vo op{testvoto. Vakvoto dodvoruvawe bez nitu kapka serioznost vo namerata i bez nitu eden konkreten argument deka so toa }e se pridonese kon zacvrstuvaweto na razni{aniot suverenitet na dr`avata i nejzinata stabilnost e kontraproduktivno za samite predlaga~i na proektot.

Osamenosta i stravot od izolacija si go pravi svoeto. Partnerite i za pretstojnata institucionalna bitka se jasno definirani i odamna odbrani.

Vleguvaweto na eks-komandantite na ONA vo politi~kite sferi na albanskiot partiski prostor ne smee nikogo da iznenadi i za~udi. Tie samo go odigraa scenarioto koe im go napi{aa partiskite {efovi koi go oplodija Ramkovniot dogovor vo Ohrid. Lesni stanuvaat izjavite i na socijaldemokartite i na VMRO-vcite deka nemalo mesto vo politikata za li~nostite koi s# u{te ne gi izmile racete od krvta na ubienite ili pretepanite Makedonci vojnici, selani, `eni i deca. Zelenoto svetlo za vakvata poni`uva~ka razvrska na makedonskata kriza go dadoa tokmu tie, golemite kako {to nekoi gi narekuvaat. Mo`nostite ne{to da ispravat ili eventualno da spre~at se nikakvi, svedeni na nula. "Nema da ima koalicija ili sorabotka so nitu edna partija od albanskata strana koja vo svoite redovi pribrala zlostornici na koi mestoto se znae kade im e". Ova sekojdnevno go ka`uvaat i Nikola Popovski i Vlatko \or~ev, najisturenite glasnogovornici na "spasitelite" na makedonskoto bitie. Od takvite patrioti ilindencite deneska mo`e i vo grobot da se prevrtuvaat.

PASIVNOST

Najmatna igra vo vakvata zamrsena situacija praktikuvaat sopartijcite na Georgievski i nivnite mali satelitski poslu{nici staveni se razbira pod negova kontrola. VMRO-DPMNE s# u{te ne odgovori na pra{aweto: ne dali }e ja raskine koalicijata so partijata na Xaferi, tuku koga }e go stori toa, ako e ~ovek od princip kako {to negovite go falat? Od edna strana, "lavovite" }e se borele protiv teroristite pa ekspresno brzo se obu~uvaat za takva situacija, a od druga strana nivniot {ef nitu da go prokomentira vleguvaweto na teroristite vo negovata Vlada, ramo do ramo da sedat so nego i sli~nite kako nego. Koj kogo sega }e tepa? Vo Vladata deneska imate i "lavovi" i teroristi, tie se zaedno, sorabotuvaat, koaliciono, nitu top kako {to veli Premierot ne mo`e da ja razbie sorabotkata me|u dvete partii. Zo{to dva miliona gra|ani na ovaa zemja gi pravat majmuni kako ni{to da ne razbiraat, kako voop{to da ne znaat {to se slu~uva?

Igrata koja minatata godina samo se pret~uvstvuva{e deneska e jasna i ~ista kako solza. So Makedonija vladeat antimakedonski sili koi gi rasparuvaat site {evovi po koi sme krpeni niz vekovite nanazad. Zo{to nikoj ne reagira za s# ova {to ni se slu~uva, zo{to se premol~uva razvojot na scenarioto od poslednata epizoda na tragi~arite? Zo{to se preo|a vo pasiva vo poslednite meseci od dinastijata na zamislenite Karingtonovci? Zo{to ne im se zastane na patot na onie koi kako so cevki krvta i ja pijat na bez`ivotnata misla na obi~niot gra|anin? Povtorno stravot }e im go vsaduvaat na rastroenite lu|e koi s# u{te ne gi zale~ija luznite od minatogodi{nata izre`irana krvava bajka so zakani deka }e go obnovat radikalizmot i nema da zastanat na ona {to lani go dogovorija vo domenot na ~ovekovite prava. Nakratko ka`ano, na Xaferi mu se pretesni ramkite od Ramkovniot dogovor, Xaferi saka u{te. Xaferi povtorno n# ga|a so negovite fenomeni. Re`ira nova sapunska opera vo Makedonija koja za odreden vremenski period treba da go spasi zaedno so negoviot drugar od sprotiva koj pak na nintendo igra zamisleno, vodi borba protiv "borcite za ~ovekovi prava".

Potturaweto na izve{tajot za sostojbite vo Makedonija na me|uetni~ki plan izgotven od amerikanskiot stejt department samo gi osokoli dramaturzite da trgnat vo novi pohodi. Koj na krajot }e go pla}a cehot od smetkata koja gi nadmina granicite na mo`nostite? Narodot stana samo nem nabquduva~ na procesite koi nezapirlivo te~at nebare sledi fudbalski natprevar od aktuelnoto svetsko prvenstvo. @ivotot go izedna~ivme so rekreacijata, go svedovme na hobi, ~ekame toj `ivot {to pobrzo da pomine i da se spasime od nego. Vreme e stranicata da se svrti i ulogite da se smenat. Mnogu e lesno, samo treba da se saka i da se otpo~ne. Potoa samoto po sebe }e si dojde.


Gore

Copyright © 2002 "MAKEDONSKO SONCE"