ETNOLOGIJA
Muzej na Makedonija zbogaten so nova postojana postavka pod naslov "Etnologija na Makedonija"
PROEKCIJA NA MAKEDONSKOTO BREME
Pi{uva: Mileva LAZOVA
- Etnolo{kata postavka prezentira nekolku tematski celini: narodni obi~ai, instrumenti, nosii, stopanstvo, arhitektura i tkaewe.
- Na 2.500 kvadratni metri izlo`eni se 2.000 etnografski eksponati koi datiraat od
V
o Muzejot na Makedonija, po 25 godini otvorena e postojana etnolo{ka postavka naslovena kako "Etnologija na Makedonija". Na prostor od 2.500 kvadratni metri prezentirana e celata etnologija od site kraevi na Makedonija. Izlo`eni se okolu 2.000 originalni etnografski predmeti, sliki, fotografii, ambienti i maketi, a eksponatite datiraat od krajot na XIX i po~etok na XX vek.Vo celokupnata etnolo{ka postavka prezentirani se nekolku tematski celini: narodni obi~ai, instrumenti, nosii, stopanstvo, arhitektura i tkaewe. Bogatiot fond na muzejskite sistematski zbirki ovozmo`i da se opfatat pozna~ajnite temi od razni domeni na narodniot `ivot i tvore{tvo preku koi posetitelite mo`at da se zapoznaat so zna~aen segment od etnokulturata na Makedonija.
Selski sobi i
gradska odajaOd golemiot broj obi~ai vo Makedonija napraven e izbor od najzastapenite i najzna~ajnite: obi~ajot so maski Xamala, Vodici, Veligden i Gali~kata svadba koja e pretstavena so mlado`enska i nevestinska nosija, svadbarski znamiwa i kov~eg so nevestinska oprema. Narodnite instrumenti se pretstaveni so originalni udara~ki, `i~eni i duva~ki instrumenti. Vo Makedonija sekoj region ima karakteristi~ni muzi~ki instrumenti. Gajdite vo pridru`ba so malo tapan~e ili dajre, kako i zurlite se zastapeni vo centraliniot del. Vo zapadniot del osobeno vo debarskiot kraj naj~esti se golemite zurli "kaba", vo pridru`ba na golem tapan. Omileni instrumenti vo isto~nite predeli se dvojankata, tamburata i osobeno }emaneto.
Vo delot od postavkata so narodni nosii izlo`eni se kompleti na ma{ki, `enski, detski, nevestinski i prazni~ni nosii so detali i nakit od cela Makedonija. Glavno eksponatite poteknuvaat od krajot na
XIX i po~etokot na XX vek. Vo ovoj del izlo`eni se i turski, albanski, vla{ki i romski nosii. Osnovna odlika na nosiite, kako kaj makedonskite taka i kaj pripadnicite na drugite etni~ki grupi vo Makedonija, e nivnata doneodamne{na so~uvanost, so mnogu arhai~ni elementi, kako vo odnos na krojot i formite na oddelni obleki, taka i vo na~inot na nivnoto ukrasuvawe.
Razboj i ~ekrek
Brana za pokrivawe `ito
Poznatite grniwa
Sadovi za prerabotka na mleko
Stopanstvoto e prika`ano preku zemjodelstvo, sto~arstvo, lov, ribolov, p~elarstvo i preku zanaetite: grn~arstvo, kazanxistvo i kujunxistvo. So originalni alatki i pribor kako i so fotografii i maketi prika`ani se grankite na zemjodelstvoto: polodelstvo, gradinarstvo, lozarstvo, ovo{tarstvo... Sto~arstvoto e prika`ano so oprema i pribor {to gi koristele ov~arite vo ba~ilata. Izlo`eni se sadovi za prerabotka na mleko - vedra, rabu{ za merewe na mlekoto, kazan, kalapi, kaci.....Zanaetite se pretstaveni preku ambienti so kompletna oprema na nivnite rabotilnici - du}ani i so originalni predmeti: kerami~ki i bakarni predmeti so interesni formi i dekoracija kako i primeroci na metalen nakit. Selskite i gradski naselbi i razli~nite tipovi ku}i se pretstaveni preku fotografii i maketi. Ureduvaweto na ku}ite e prika`ano so tri ambienti na selski sobi i eden ambient na makedonska gradska ku}a. Gradskata ku}a e pretstavena so reprezentativna ohridska gostinska odaja opremena so bogata rezba. Tkaeweto e prika`ano so alatki od drvo i so fotografii preku koi e prika`an celiot proces na obrabotka na surovinite, nivnata prerabotka vo konec i tkaeweto. Pokraj poznatiot makedonski razboj, izlo`eni se brojni tkaenici za sekojdnevna i obredna upotreba: krpi, torbi, pernici, peleni i kilimi so bogata ornamentika i kolorit.