INTERVJU
Dragi{a Mileti}, pretsedatel na Demokratska partija za pravoslavno edinstvo na Srbite i Makedoncite
KOJ ]E GLASA ZA SDSM ILI DPMNE NE ZASLU@UVA DR@AVA!
Razgovarala: @aklina MITEVSKA
- Vojnata {to Albancite ja po~naa e za sekakva osuda, no za u{te pogolema osuda e toa {to vo Ohrid se prifati da se amnestiraat ubijci, da se predade dr`avata. Ka`ete sega so koi o~i }e ja gledaat vlasta majkite, soprugite, decata koi gi izgubija svoite najbliski, koga Ali Ahmeti }e bide vo nea. Dali kaj lu|eto postoi navistina ne{to patriotsko, ne{to normalno ili postoi samo razmisla kolku }e se zemat pari i kako }e se doturka do vlast?
- So toa {to SDSM ima namera da koalicira so Ahmeti, mislam deka s# u{te postoi opasnost za binacionalizam. Zatoa apeliram do site gra|ani na Republika Makedonija da ne glasaat ve}e za crno ili belo, odnosno za SDSM ili VMRO-DPMNE. Deneska postojat novi opcii, novi lu|e koi ne se izblamirani vo vlasta, koi razmisluvaat sosema poinaku i koi sakaat prosperitet, a prvenstveno suverenitet i integritet na R.Makedonija na cela nejzina teritorija.
MS: Gospodine Mileti}, Demokratskata partija za pravoslavno edinstvo na
Srbite i na Makedoncite, ~ij pretsedatel ste Vie, donese odluka na
pretstojnite parlamentarni izbori da vleze vo Koalicijata "Na Vistinskiot
pat", vo koja pokraj va{ata partija, vleguva VMRO-Vistinska makedonska
reformska opcija i Makedonsko-hristijanskata partija. Vakviot ~ekor Vie go
opravdavte so izjavata deka sakate da koalicirate so onie partii koi vo sebe
sodr`at ne{to patriotsko i koi se zalagaat za celosnost na Makedonija. So
ogled na dosega{niot politi~ki `ivot na VMRO-Vistinska, sigurni li ste deka
tokmu taa partija e najpatriotskata?
MILETI]: VMRO-Vistinska be{e vo vlasta mnogu kratko vreme. Ovaa partija se obide so drugite partii, koi vlegoa vo vlasta da ja izvle~e zemjata od kriza. Me|utoa, grupacijata navistina ne be{e produktivna i VMRO-Vistinska se povle~e od nea. Smetam deka taa partija navistina e patriotska partija, zatoa {to koga ja sporedivme nivnata i na{ata programa uvidovme deka vo 90 otsto nivnata programa se vklopuva{e so na{ite barawa, odnosno identi~ni bea razmisluvawata {to ja pravi edna dr`ava da bide suverena i kako da se vladee na celata nejzina teritorija, da se po~ituva Ustavot i zakonite na Republika Makedonija.
DIKTAT
MS: Do neodamna Vie bevte lider na Demokratskata partija na Srbite vo Makedonija, a sega ve}e ste lider na nova partija. Zo{to si zaminavte od prethodnata partija, odnosno postoi li raskol me|u Srbite vo Makedonija, ili so drugi zborovi zo{to Srbite ne se obedinat vo edna partija, bidej}i na toj na~in imate pogolemi {ansi da se izborite za pove}e prava?
MILETI]: Jas dadov ostavka i zaminav od Demokratskata partija na Srbite zatoa {to po~naa nekoi me{awa. Me|utoa, za toa e vinoven nadvore{en faktor koj sega nema da go imenuvam, no po izborite }e ka`am koj e toj faktor. Koga navistina vidov deka doa|a do nekoi diktaturi, odnosno deka partijata treba da raboti pod nekoj diktat, jas si zaminav. Navistina nema sila i nema smisla nekoj da dava upatstva kako treba da raboti partijata. Znate, jas imav sudir i so porane{niot ambasador na SR Jugoslavija vo Makedonija i sega imam nekoi nedorazbrawa so noviot ambasador na SRJ, no nikoj ne mo`e da vr{i kadrovska politika vo edna partija. Nie sme partija koja egzistira vo RM, dali sme nacionalna, dali sme dvonacionalna, se odlu~uva na kforumi na taa partija koja, sepak se nao|a vo RM. I ne doa|a predvid barem dodeka sum jas pretsedatel na ovaa partija nikoj da mi nalaga diktat vnatre ili nadvor vo dr`avata.
MS: Ilkovi} prifati da raboti pod ne~ij diktat?
MILETI]: Toa ne mo`am da go ka`am, no jas ne prifativ da rabotam pod ni~ija dikatura.
MS: Dali partijata na Stoilkovi} e vsu{nost porane{nata Va{a partija?
MILETI] : Taa e mojata partija, no golem broj od ~lenovite se povlekoa od nea. Znate deka kumanovsko-p~inskiot region se povle~e, se povlekoa site op{tini vo Z. Makedonija, kako i golem broj op{tini na jug i op{tinite od Skopje, taka {to mislam deka taa partija e ve}e osakatena. Gospodinot Stoilkovi} otide vo SDSM na lista i slu{ame glasini deka ve}e ima Srbin vo Parlamentot. Toga{ zo{to da raspi{uvame parlamentarni izbori koga tie garantiraat deka }e ima Srbin na vlast. Mo`eme da ka`eme: eve imame Srbi, Vlasi, Romi na vlast, glasajte za kogo sakate, samo ne glasajte za Ali Ahmeti. Zna~i, se gleda edna providna politika, samo eden dekor na SDSM. Me|utoa, ne znam kako }e pomine SDSM, zatoa {to napravi mnogu gre{ki za ovaa dr`ava, kako {to toa go napravi i ovaa vlast.
MS: Postoi li raskol me|u Srbite vo Makedonija?
MILETI]: Ne postoi raskol me|u Srbite. Srbite se vo ovaa partija - Demokratska partija za pravoslavno edinstvo na Srbite i Makedoncite i ona na {to sum jas gord e toa {to golem broj Makedonci se priklu~ij vo ovaa partija i mislam deka poleka pominuva vremeto na nacionalnite partii. Treba da se svrtime na eden zaedni~ki `ivot zatoa {to i Evropa propagira zaedni{tvo i so`ivot. Separiraweto na poedini delovi na narodi, mislam deka e kontraproduktivno i deka e ve}e minato.
MS: Vo vremeto na napadite na NATO vrz Jugoslavija bevte me|u prvite koi se sprotivstavuvaa na tie napadi i postojano apeliravte da ne se prelie krizata vo Makedonija. Se sprotivstavivte i na ru{eweto na multietni~kiot model na egzistencija. Gledate li kone~no smrt za takvata propagirana ideja, odnosno ru{ewe na binacionalizmot vo dr`avava?
MILETI]: So toa {to SDSM ima namera da koalicira so Ahmeti, mislam deka s# u{te postoi opasnost za binacionalizam. Zatoa apeliram do site gra|ani na Republika Makedonija da ne glasaat ve}e za crno ili belo, odnosno za SDSM ili VMRO-DPMNE. Deneska postojat novi opcii, novi lu|e koi ne se izblamirani vo vlasta, koi razmisluvaat sosema poinaku i koi sakaat prosperitet, a prvenstveno suverenitet i integritet na R. Makedonija na celata nejzina teritorija. Na onoj koj ne sfa}a deka makedonskiot narod e nositel na suverenitetot na ovaa dr`ava, a site drugi sme del na narod i gra|ani na RM i deka site zaedno treba da se zalagame da ja ~uvame RM, treba da mu se poka`e patot nadvor od ovaa dr`ava.
MS: Postoi li mo`nost Makedonija da ja do`ivee istata sudbina kako Kosovo - protektorat na me|unarodnata zaednica, bidej}i rabotite odat vo ista nasoka kako {to se odvivaa i vo porane{na Jugoslavija.
MILETI]: Makedonija sega kako dr`ava e protektorat. Ako znaeme deka so Zapadna Makedonija vladee albanskiot faktor, a ednostavno i ovaa vlast i prethodnata zabiva{e glava kako noj vo pesok, toga{ ni{to dobro ne n# o~ekuva. Zatoa sega e golema {ansata da se elimiraat i ednite i drugite i tretite, odnosno i SDSM i VMRO-DPMNE i albanskite ekstremni strukturi i navistina da dojdat progresivni i perspektivni sili vo R. Makedonija.
MS: Bezbednosnata sostojba vo Republika Makedonija i ne e mnogu rozova, a na severnata i na zapadnata granici povtorno ni se slu~uvaat incidenti. Mo`e li vo vakvi uslovi da se odr`at fer i demokratski izbori?
MILETI]: Ne samo {to situacijata vo Makedonija ne e rozova, tuku taa e crna. Osobeno ako znaeme deka ovaa vlast e vo koalicija so Xaferi koj postojano propagira{e navodna zagrozenost na Albancite, a vsu{nost, zagrozeni bea Makedoncite i preostanatite nacionalni kolektiviteti vo RM. Sega znaeme deka gospodinot Crvenkovski ne mo`e da se odbrani od taa hipoteka deka so nego e Ali Ahmeti. Ali Ahmeti e so nego i }e bide so nego po ovie izbori. I gospo|ata Ilinka Mitreva ima{e razgovor so Ali Ahmeti vo Tearce.
MS: Zna~i, spored Vas, ona {to go objavi "Ve~er" za sredba me|u Ali Ameti i Ilinka Mitreva e to~no?
MILETI]: Apsolutno. Toa e to~no i nikoj od toa ne mo`e da se odbrani.
MS: Da se vratime na prethodnoto pra{awe so edno dopolnuvawe: Kancelarijata na OBSE ve}e ja zapo~na golemata posmatra~ka misija za sledewe na parlamentarnite izbori. Od druga strana i makedonski policajci }e se obu~uvaat za izborite. Vleva li toa nade` deka sepak }e imame fer izbori?
MILETI]: Ovie izbori }e bidat te{ki bez ogled {to i stranski posmatra~i najavuvaat nivno prisustvo. Ka`ete mi vo tie albanski sredini kade {to e zastapen ekstremizmot, koj od posmatra~ite }e otide tamu? Denes tamu ne smee da vleze ni policija, ni vojska. Koj nam ni garantira fer izbori? Nikoj ne mo`e da ni garantira fer izbori. Jas ne znam kakva e taa specijalna obuka za makedonskite policajci za izbori, a nema{e specijalna obuka od tie me|unarodni faktori za borba protiv teroristite. Ovaa obuka mo`am da ja sfatam samo kako odnared podgotvena re`ija za toa koj treba da pobedi, koj treba da slu{a. Ovojpat izgleda deka toa e gospodinot Crvenkovski koj treba da slu{a, koj ednostavo }e raboti ne po svoja sovest i kako {to treba da raboti, tuku po stranski diktat. Nie so toa ne se soglasuvame i ednostavno ako i ponatamu toj albanski ekstremizam i makedonska kukavi~nost bide zastapena, toga{ morame da se branime i so sila. Nie ednostavno mora da ja odbranime dr`avata. Bidete sigurni deka dosega, niden narod vo svetot ne mo`el postojano da bide poroben. Vo Makedonija ima progresivni sili i mladi koi mo`at ovaa dr`ava da ja odbranat.
DEKOR
MS: Se dogovorivte li so va{ite koalicioni partneri okolu kandidatskite listi, odnosno kolku va{i kandidati }e bidat nositeli na listi?
MILETI]: Gore-dolu skoro s# e usoglaseno. Ostanaa samo u{te nekoi mesta da gi usoglasime i se nadevam deka nema da ima nikakov problem, zatoa {to navistina ako se sedne so prijateli i se zboruva so prijateli, toga{ nema da ima nikakov problem. Ona {to gi zbuni lu|eto e od kade sega Srbite i VMRO-Vistinska zaedno, koga se zboruva deka pome|u niv postoi nekoj istoriski fakt koj ednostavno e nespoiv za tie dve partii ili politi~ki oblici da bidat zaedno. Mo`am da ka`am deka nie navistina gi nadminavme site tie minati nedorazbirawa i trgnavme zaedno da ja odbranime R. Makedonija za da se sozdade ne{to poubavo ne samo vo dr`ava, tuku i na samiot Balkan. Nie gledame {to n# spojuva, a ne {to n# razdeluva.
MS: Zdru`enata opozicija na nekoj na~in ve}e po~na da ja slavi pobedata, a od druga strana, pak, VMRO-DPMNE ne se otka`uva od kampawata za pobeda na izborite. No, na narodot o~igledno mu e dosta i od ednite i od drugite, ili kako {to velite Vie, dosta mu e od crno-beliot svet. Kako go komentirate ova i koi se Va{ite o~ekuvawa od izborite i }e bidete li zadovolni dokolku Va{ata partija ne osvoi prateni~ko mesto vo Parlamentot, a sepak drugata srpska partija na g. Stoilkovi} koja vleze vo Zdru`enata opozicija, osvoi prateni~ko mesto?
MILETI]: Ednostavno, ako ~ovek sam se izbori i ako negovite glasa~i ne glasaat za nego, tuku vo Parlamentot se vleguva po nekoj eve da re~eme {ematski pristap ili po nekoj skrien klu~, toga{ navistina toj ne mo`e da bide pretstavnik na svojata zaednica, bez razlika dali e vo pra{awe Srbin, Tur~in, Rom... Nie nemame pri~ina da se pla{ime deka nekoj od na{ite pretstavnici nema da vleze vo Parlamentot. Mnogu sum iritiran i nervozen koga gledam kako nekoi lu|e koi nikade gi nema{e koga be{e najte{ko, kako po site buri, po s# {to se slu~i vo Makedonija, duri sega koga se vleguva vo Parlamentot se pojavuvaat. Na SDSM ednostavno im trebaat lu|e koi }e gi slu{aat i koi }e bidat samo nivna glasa~ka ma{ina. Nema {to ponatamu da se zboruva okolu ova pra{awe. Ednostavno jas i mojata partija ne sme takvi lu|e, tuku razmisluvame so svoja glava. Pronajdovme zaedni~ki partner, razbirawe i se dogovorivme kako spored Ustavot i patriotizmot }e dejstvuvame vo RM. Ni{to drugo ne doa|a predvid. Po kontaktite so stranskite ambasadori i po ona {to gledam vo koja nasoka se dvi`at rabotite, SDSM treba da se proglasi za pobednik. Me|utoa, ako narodot svesno glasa, niedna me|unarodna institucija ne mo`e da go natera da glasa za nekoj drug. Moram da vi ka`am ne{to. Ako gospodinot Crvenkovski navodno e toj ~ovek za kogo Srbite treba da glasaat, ako toj e nekoja leva potolerantna orientacija, jas bi ve pra{al zo{to koga ima{e srpski glasa~i vo Ku~evi{te isprati policajci i specijalci, a sega ne smee da isprati policajci vo Z. Makedonija? Koga be{e Crvenkovski na vlast jas bev postojano apsen, a imavme eden na{ Srbin ubien i eden so trajni posledici. Na krajot na krai{tata, za vreme na mandatot na Crvenkovski Srbite nikako ne mo`ea da vlezat vo Ustavot, dodeka eve sega, dali poradi okolnostite vo Makedonija ili pritisokot na me|unarodnata zaednica Srbite vlegoa vo Ustavot. Gospodinot Crvenkovski nikako ne mo`e da se odbrani od toa deka be{e golem neprijatel na Srbite vo RM i jas toa javno }e go ka`uvam vo sekoj nastap vo izbornata kampawa. A sega toa {to mu treba eden Srbin kako dekor, toa e problem na taa organizacija i na toj Srbin. Nemame namera nie od partijata, a ni jas li~no, nikomu da mu bideme dekor. Sakam so svoja glava da razmisluvam i ja sakam RM. Normalno, ja ~uvstvuvam kako svoja dr`ava.
MS: [to e so VMRO-DPMNE?
MILETI]: I VMRO-DPMNE napravi mnogu golemi gre{ki i mnogu & na{teti na ovaa dr`ava so toa {to koalicira{e so DPA. Da ne se razbereme pogre{no, jas ne gi obvinuvam Albancite za toa {to go baraat. Sekoj ima pravo da bara, a organite na dr`avata treba da odlu~at dali toa }e pomine ili ne. Tuka zatai makedonskiot blok. I ovoj Dogovor {to e potpi{an vo Ohrid mene mi li~i na predavstvo od strana na makedonskiot blok, predavstvo od Crvenkovski i Georgievski. Toa stra{no me potsetuva na onaa prva Jugoslavija koga kapitulacija potpi{aa vladata na Cvetkovi} i Ma~ek i se stavija na strana na Hitler, na fa{istite. Ista takva situacija imame i sega, samo {to toga{ narodot sekade se krena, i vo Makedonija i vo Srbija i vo Crna Gora, a zasega ovde narodot mol~i. Ovie gospoda treba da sfatat deka i ovoj narod eden den }e se krene i deka tie nema {to da baraat vo RM. Se ~udam so koj obraz tie i ponatamu se kandidiraat vo RM.
Vojnata {to Albancite ja po~naa e za sekakva osuda, no za u{te pogolema osuda e toa {to vo Ohrid se prifati da se amnestiraat ubijci, da se predade dr`avata. Ka`ete sega so koi o~i }e ja gledaat vlasta majkite, soprugite, decata koi gi izgubija svoite najbliski, koga Ali Ahmeti }e bide vo nea. Dali kaj lu|eto postoi navistina ne{to patriotsko, ne{to normalno ili postoi samo razmisla kolku }e se zemat pari i kako }e se doturka do vlast. Takvoto razmisluvawe e utopija i za dr`avata i za glasa~ite. Ako glasa~ite povtorno se odlu~at za crno-belata varijanta, toga{ navistina i ne zaslu`uvame da imame dr`ava.