POLITIKA
Bezbednosnata sostojba vo Tetovo "ne e bezbedna"
MAKEDONSKI GETA POD [ARA
Pi{uva: Renata MATESKA
- Vo Tetovo se `ivee vo geta. Makedoncite se so ograni~ena sloboda. Od
drugata strana na rekata Pena kon Re~ica ne e sigurno za Makedoncite.
Naselbite Drenovec eden i dva, ulicata Cetiwska, blok 82 se nepo`elni
mesta za `iveewe za pravoslavnite. Samite sme si vinovni za ova {to ni se
slu~uva, veli edna tetovka i konstatira deka do{le do momentot "`ivej
dodeka `ivee{".
- Vo grob da im te`at parite na gazdite na makedonskite kafuliwa i na
site bogati tetovci koi im go prodadoa imotot na Albanci, so mnogu gnev
ka`uva eden tetovec. Vo vremeto na ednoumieto tie dobija da gradat
privaten objekt vo centarot na gradot i bea edinstveni vo toa. So prvite
naleti na krizata tie zaminaa i dozvolija Albanci da zacaruvaat i so toj
del od centralnoto gradsko podra~je.
- Nema den, a da nema incidenti vo Tetovo i Tetovsko. Puka koj }e
stigne, {to zna~i deka "razoru`uvaweto" na teroristite be{e ~ista farsa.
M alku nedostiga da
pomislite deka ste nekade vo oblasta "Gaza" i deka ste gra|anin od "vtor
red" samo ako den-dva kako Makedonec prestojuvate vo Tetovo. Ako hrabrosta e
va{a doblest i patuvate no}e kon Tetovo, toga{ poglednete kon
pod{arplaninskite sela i }e go zabele`ite osvetluvaweto na [ipkovica i \ermo
koe nalikuva na dvoglav orel nadvisnat nad gradot Tetovo.

Do koga }e izdr`i pravoslavnoto naselenie na Dva Bresta i Koltuk?

Vo eks-makedonskite kafuliwa degustiraat mladite Albanci
Za vreme na na{iot prestoj minatiot vikend vo ovoj grad se slu~ija
nekolku incidenti. Pretepan be{e nedol`en gra|anin, a negoviot avtomobil
be{e odzemen, dodeka na avtopatot Tetovo - Gostivar kaj klu~kata kon
Negotino do{lo do prestrelka pome|u policijata i maskirani banditi koi
operirale na terenot.
Imavme mo`nost da vidime i edna proslava na muslimanski obred - "sunet" -
koga kolona od avtomobili so razveani orli paradira{e niz gradot peej}i i
izvikuvaj}i na nivniot maj~in jazik. Vo centralnoto gradsko podra~je
objektite koi se vo sopstvenost na Makedonci mo`at da se izbrojat na prsti.
@alno e i bolno koga }e vidite nekoi kafuliwa koi ve potsetuvaat na edni
ubavi vremiwa kako imaat novi imiwa i novi sopstvenici i posetiteli.
Dvi`eweto vo centralnoto gradsko podra~je e "relativno" sigurno, dodeka od
drugata strana na rekata Pena i naselbite Drenovec eden i dva ste sosema
nebezbedni. Vo ovie zoni nikoj ne garantira za va{iot `ivot. Dali so ova
mo`e da konstatirame sostojba na mir i so`ivot? Pred restoranot "Dora" i
pred sedi{teto na DPA ne se prepora~uva da podzastanuvate, nabquduvate ili
ne daj Bo`e da fotografirate ili snimate! Mo`e da bidete povikani na
informativen razgovor kaj "redarite" koi se zadol`eni za za{tita na ovie
objekti. Vie ste vo dlaboka zabluda ako mislite deka `iveete vo nekoja
demokratija i normalni uslovi. Sostojbata vo Tetovo e daleku od normalna i
mirna!
"BEZBEDNIOT" GRAD
Nekoi politi~ari se udiraat vo gradi velej}i deka s# }e storat Tetovo da
ostane "makedonski" grad. Rabotite se pod kontrola, bezbedni ste na Zapadot
od dr`avava, no ako naletate na zalutan kur{um, ako ve kidnapiraat,
natepaat, maltretiraat, toa e samo incident, decidni se ovie "politi~arive".
A "na{eto" Tetovo s# pove}e nalikuva na albanski univerzitetski grad so
mladi, nade`ni studenti, so privatni nekolkukatnici od koi boli glavata pri
pomislata kolku li samo pari se potrebni za ne{to takvo. Dodeka nekoi `iveat
vo "}umezi", drugi od drugata strana na Pena se {irat vo luksuzni
pove}ekatnici i vozat skapi avtomobili.
A "nie" na seto ova nalikuvame na "kalimero" i negovoto "nema pravda".
Dobrata strana na Makedoncite e taa {to sme kako pirejot - {to pove}e go
korne{, pove}e viree. Dobro e da se veruva vo toa!
@ivotot na mladite Makedonci vo Tetovo e drasti~no izmenet. Izleguvaweto
po kafuliwata, diskotekite, zabavite do ranite utrinski ~asovi ne se kako
onie na postarite generacii vo normalno i slobodno Tetovo.
Re{enieto spored nekoi od ovoj grad e vo edinstvenosta na Makedoncite.
Koga nekoi mo}ni Makedonci od dijasporata bi donirale, bi kupile (izgradile)
nekolku zgradi vo koi bi se naselile hristijanski semejstva koi }e ja
prodol`at i razmno`at pravoslavnata loza, toga{ bi se za~uval pravoslavniot
identitet na gradot.
EGZODUS
Spored nekoi, tragedijata na gradot na rekata Pena ne e vina samo na
partiite koi dosega vladeeja. Egzodusot na Makedoncite od Zapadna Makedonija
trae ve}e 350 godini, so samoto doseluvawe na albanskoto naselenie.
Dodeka Makedonkite se mislat dali da rodat edno, maksimum dve de~iwa,
Albankite toa go pravat vo stilot na masovno proizvodstvo. Prostata
reprodukcija, no i dolevawe na lu|e od Kosovo, si go storija ona {to go
imame denes vo najstra{niot grad za `iveewe vo Republika Makedonija.
Starosedelcite velat deka Albancite od kalibarot na Xaferi i Ta~i se "taze"
tetovci, doseleni pred nekoja decenija vo gradot. Za porane{niot
gradona~alnik na Tetovo, Alajdin Demiri, javna tajna e deka e Tur~in,
starosedelec. Istiot toj Demiri vo edno intervju izjavi deka vo potsvesta na
sekoj Albanec e edna "Golema Albanija", a koj im e kriv na Makedoncite {to
ne te`neat za edna "Golema Makedonija"!
Na pra{aweto koj e polo{ za Makedoncite, Xaferi ili Ahmeti, tetovci so
ironija }e vi odgovorat deka levoto oko ako ti go vadat boli kako i desnoto.
Dvajcata albanski lideri se so ista ideja i so ista cel.
Ona {to stanuva vpe~atlivo vo Tetovo e naseluvaweto na Albanci vo do
v~era etni~ko ~istite pravoslavni naselbi. Imame slu~aj na masovno prodavawe
na ku}ite od strana na Makedoncite. Istite tie ku}i gi kupuvaat Albanci, gi
ru{at i gradat novi, ili eventualno ako se poza~uvani gi renoviraat.

Tuka se gradi nekolkukatnica na albansko semejstvo

Na proda`ba makedonska ku}a od 1903 godina. Na Dva Bresta se prodavaat
u{te desetina ku}i
Vo naselbite Dva Bresta i Koltuk mnogu ku}i se na proda`ba. Samite
Makedonci koi patriotski se re{eni da gi so~uvaat korenite, gi kr{at
natpisite za proda`ba na ku}ite. Imame i slu~ai koga bogatite Makedonci gi
kupuvaat ku}ite na svoite sosedi, samo da nemaat sosed Albanec.
Sopstvenicite na du}an~iwa vo naselbata Dva Bresta velat deka u{te malku i
}e nema za kogo da prodavaat. Vo ovaa naselba ima s# pomalku Makedonci, koi
prete`no se stari lica. Ne treba da se bide vidovit za da se pretpostavi
kakov }e bide etni~kiot sostav vo ovie najstari tetovski naselbi za godina
ili dve. Krugot okolu pravoslavnoto naselenie stanuva s# potesen.
Vo ranite utrinski ~asovi voobi~aeno e da slu{nete rafalni ili poedine~ni
istreli od ogneno oru`je, samo kolku za da vi posakaat dobro utro. Vo Tetovo
vladee samo prividen mir. Albancite se tie koi imaat sekakvi pogodnosti,
privilegii i tie se pove}e od gra|ani od prv red. Makedoncite `iveat vo
strav za svojot `ivot. Ne funkcioniraat instituciite koi se dol`ni da gi
za{tituvaat. Ostaveni se sami na sebe. Da se snao|aat kako {to znaat i
umeat.
Topkata vo Tetovo s# u{te ne e spu{tena na zemja! Niti oru`jeto!
|