POLITIKA

Bezbednosnata sostojba vo Tetovo "ne e bezbedna"

MAKEDONSKI GETA POD [ARA

Pi{uva: Renata MATESKA

  • Vo Tetovo se `ivee vo geta. Makedoncite se so ograni~ena sloboda. Od drugata strana na rekata Pena kon Re~ica ne e sigurno za Makedoncite. Naselbite Drenovec eden i dva, ulicata Cetiwska, blok 82 se nepo`elni mesta za `iveewe za pravoslavnite. Samite sme si vinovni za ova {to ni se slu~uva, veli edna tetovka i konstatira deka do{le do momentot "`ivej dodeka `ivee{".
  • Vo grob da im te`at parite na gazdite na makedonskite kafuliwa i na site bogati tetovci koi im go prodadoa imotot na Albanci, so mnogu gnev ka`uva eden tetovec. Vo vremeto na ednoumieto tie dobija da gradat privaten objekt vo centarot na gradot i bea edinstveni vo toa. So prvite naleti na krizata tie zaminaa i dozvolija Albanci da zacaruvaat i so toj del od centralnoto gradsko podra~je.
  • Nema den, a da nema incidenti vo Tetovo i Tetovsko. Puka koj }e stigne, {to zna~i deka "razoru`uvaweto" na teroristite be{e ~ista farsa.

Malku nedostiga da pomislite deka ste nekade vo oblasta "Gaza" i deka ste gra|anin od "vtor red" samo ako den-dva kako Makedonec prestojuvate vo Tetovo. Ako hrabrosta e va{a doblest i patuvate no}e kon Tetovo, toga{ poglednete kon pod{arplaninskite sela i }e go zabele`ite osvetluvaweto na [ipkovica i \ermo koe nalikuva na dvoglav orel nadvisnat nad gradot Tetovo.

Do koga }e izdr`i pravoslavnoto naselenie na Dva Bresta i Koltuk?

Vo eks-makedonskite kafuliwa degustiraat mladite Albanci

Za vreme na na{iot prestoj minatiot vikend vo ovoj grad se slu~ija nekolku incidenti. Pretepan be{e nedol`en gra|anin, a negoviot avtomobil be{e odzemen, dodeka na avtopatot Tetovo - Gostivar kaj klu~kata kon Negotino do{lo do prestrelka pome|u policijata i maskirani banditi koi operirale na terenot.

Imavme mo`nost da vidime i edna proslava na muslimanski obred - "sunet" - koga kolona od avtomobili so razveani orli paradira{e niz gradot peej}i i izvikuvaj}i na nivniot maj~in jazik. Vo centralnoto gradsko podra~je objektite koi se vo sopstvenost na Makedonci mo`at da se izbrojat na prsti. @alno e i bolno koga }e vidite nekoi kafuliwa koi ve potsetuvaat na edni ubavi vremiwa kako imaat novi imiwa i novi sopstvenici i posetiteli. Dvi`eweto vo centralnoto gradsko podra~je e "relativno" sigurno, dodeka od drugata strana na rekata Pena i naselbite Drenovec eden i dva ste sosema nebezbedni. Vo ovie zoni nikoj ne garantira za va{iot `ivot. Dali so ova mo`e da konstatirame sostojba na mir i so`ivot? Pred restoranot "Dora" i pred sedi{teto na DPA ne se prepora~uva da podzastanuvate, nabquduvate ili ne daj Bo`e da fotografirate ili snimate! Mo`e da bidete povikani na informativen razgovor kaj "redarite" koi se zadol`eni za za{tita na ovie objekti. Vie ste vo dlaboka zabluda ako mislite deka `iveete vo nekoja demokratija i normalni uslovi. Sostojbata vo Tetovo e daleku od normalna i mirna!

"BEZBEDNIOT" GRAD

Nekoi politi~ari se udiraat vo gradi velej}i deka s# }e storat Tetovo da ostane "makedonski" grad. Rabotite se pod kontrola, bezbedni ste na Zapadot od dr`avava, no ako naletate na zalutan kur{um, ako ve kidnapiraat, natepaat, maltretiraat, toa e samo incident, decidni se ovie "politi~arive". A "na{eto" Tetovo s# pove}e nalikuva na albanski univerzitetski grad so mladi, nade`ni studenti, so privatni nekolkukatnici od koi boli glavata pri pomislata kolku li samo pari se potrebni za ne{to takvo. Dodeka nekoi `iveat vo "}umezi", drugi od drugata strana na Pena se {irat vo luksuzni pove}ekatnici i vozat skapi avtomobili.

A "nie" na seto ova nalikuvame na "kalimero" i negovoto "nema pravda". Dobrata strana na Makedoncite e taa {to sme kako pirejot - {to pove}e go korne{, pove}e viree. Dobro e da se veruva vo toa!

@ivotot na mladite Makedonci vo Tetovo e drasti~no izmenet. Izleguvaweto po kafuliwata, diskotekite, zabavite do ranite utrinski ~asovi ne se kako onie na postarite generacii vo normalno i slobodno Tetovo.

Re{enieto spored nekoi od ovoj grad e vo edinstvenosta na Makedoncite. Koga nekoi mo}ni Makedonci od dijasporata bi donirale, bi kupile (izgradile) nekolku zgradi vo koi bi se naselile hristijanski semejstva koi }e ja prodol`at i razmno`at pravoslavnata loza, toga{ bi se za~uval pravoslavniot identitet na gradot.

EGZODUS

Spored nekoi, tragedijata na gradot na rekata Pena ne e vina samo na partiite koi dosega vladeeja. Egzodusot na Makedoncite od Zapadna Makedonija trae ve}e 350 godini, so samoto doseluvawe na albanskoto naselenie.

Dodeka Makedonkite se mislat dali da rodat edno, maksimum dve de~iwa, Albankite toa go pravat vo stilot na masovno proizvodstvo. Prostata reprodukcija, no i dolevawe na lu|e od Kosovo, si go storija ona {to go imame denes vo najstra{niot grad za `iveewe vo Republika Makedonija. Starosedelcite velat deka Albancite od kalibarot na Xaferi i Ta~i se "taze" tetovci, doseleni pred nekoja decenija vo gradot. Za porane{niot gradona~alnik na Tetovo, Alajdin Demiri, javna tajna e deka e Tur~in, starosedelec. Istiot toj Demiri vo edno intervju izjavi deka vo potsvesta na sekoj Albanec e edna "Golema Albanija", a koj im e kriv na Makedoncite {to ne te`neat za edna "Golema Makedonija"!

Na pra{aweto koj e polo{ za Makedoncite, Xaferi ili Ahmeti, tetovci so ironija }e vi odgovorat deka levoto oko ako ti go vadat boli kako i desnoto.

Dvajcata albanski lideri se so ista ideja i so ista cel.

Ona {to stanuva vpe~atlivo vo Tetovo e naseluvaweto na Albanci vo do v~era etni~ko ~istite pravoslavni naselbi. Imame slu~aj na masovno prodavawe na ku}ite od strana na Makedoncite. Istite tie ku}i gi kupuvaat Albanci, gi ru{at i gradat novi, ili eventualno ako se poza~uvani gi renoviraat.

Tuka se gradi nekolkukatnica na albansko semejstvo

Na proda`ba makedonska ku}a od 1903 godina. Na Dva Bresta se prodavaat u{te desetina ku}i

Vo naselbite Dva Bresta i Koltuk mnogu ku}i se na proda`ba. Samite Makedonci koi patriotski se re{eni da gi so~uvaat korenite, gi kr{at natpisite za proda`ba na ku}ite. Imame i slu~ai koga bogatite Makedonci gi kupuvaat ku}ite na svoite sosedi, samo da nemaat sosed Albanec. Sopstvenicite na du}an~iwa vo naselbata Dva Bresta velat deka u{te malku i }e nema za kogo da prodavaat. Vo ovaa naselba ima s# pomalku Makedonci, koi prete`no se stari lica. Ne treba da se bide vidovit za da se pretpostavi kakov }e bide etni~kiot sostav vo ovie najstari tetovski naselbi za godina ili dve. Krugot okolu pravoslavnoto naselenie stanuva s# potesen.

Vo ranite utrinski ~asovi voobi~aeno e da slu{nete rafalni ili poedine~ni istreli od ogneno oru`je, samo kolku za da vi posakaat dobro utro. Vo Tetovo vladee samo prividen mir. Albancite se tie koi imaat sekakvi pogodnosti, privilegii i tie se pove}e od gra|ani od prv red. Makedoncite `iveat vo strav za svojot `ivot. Ne funkcioniraat instituciite koi se dol`ni da gi za{tituvaat. Ostaveni se sami na sebe. Da se snao|aat kako {to znaat i umeat.

Topkata vo Tetovo s# u{te ne e spu{tena na zemja! Niti oru`jeto!


Gore

Copyright © 2002 "MAKEDONSKO SONCE"