POGOLEMA OTVORENOST KON JAVNOSTA

Dr`avnata izborna komisija, barem kako {to veli gospo|ata Lazarova -Trajkovska, gi prezema site neophodni merki za rezultatite da bidat objaveni vo rokovite utvrdeni vo Zakonot za izbor na pratenici. Vo tek e i formirawe na pomo{no telo, odnosno kompjuterski centar, koj treba da ovozmo`i pobrzo prebrojuvawe i sumirawe na rezultatite od glasaweto. Rokovite, veli gospo|a Lazarova - Trajkovska, se isklu~itelno kratki. Prvi~nite rezultati se objavuvaat vo rok od 24 ~asa. Toa e navistina kratok rok da se sumiraaat rezultatite prvo od site izbira~kite odbori, potoa od op{tinskite i regionalnite Komisii i na krajot od Dr`avnata izborna komisija. Me|utoa, dodava taa, ubedeni sme deka }e uspeeme prvi~nite rezultati da bidat objaveni blagovremeno - na 16 septemvri, a potoa i kone~nite rezultati - na 18 septemvri.

Prviot ~ovek na DIK vetuva deka podatocite od ova telo }e bidat dostapni za javnosta vo sekoe vreme.

Eden od prvite ~ekori, dodava pretsedatelkata, {to go napravi DIK e otvorawe kon javnosta, odnosno imenuvaweto na na{iot portparol koj }e bide odgovoren za komunikacijata so javnosta. Od druga strana rabotime zaedno so Ministerstvoto za obrazovanie i nauka, a verojatno tuka }e se vklu~at i drugite organi na dr`avnata administracija za oformuvaweto na kompjuterskiot centar, kompjutersko povrzuvawe na regionalnite i op{tinskite komisii so DIK, }e se oformat i pomo{nite tela za informirawe, }e se formira pres-centar, }e rabotime na veb-stranicata, koja }e bide edna od formite za informirawe na javnosta, a neizbe`ni }e bidat i soop{tenijata.

Kako i vo site dosega{ni izbori, bez razlika dali stanuvalo zbor za lokalni, parlamentarni ili pretsedatelski, postoele politi~ki subjekti koi ne bile zadovolni od rezultatite i poso~uvale na nepravilnosti ili manipulacii vo tekot na glasaweto. Ovojpat, procedurata za `albi e skratena, odnosno rokovite, spored Zakonot, se svedeni na ~asovi.

Dr`avnata izborna komisija }e bide obvrzana po prigovorite da odgovori vo rok od 24 ~asa, ili 48 ~asa, a Vrhovniot sud, vo zavisnost od toa za kakvi prigovori stanuva zbor, }e treba da odgovori za 48 ~asa. Bira~ite koi nema da bidat zadovolni na krajot od postapkata imaat pravo da podnesat prigovor do Regionalnata izborna komisija, koja pak e obvrzana vo odnos na nivniot prigovor da odgovori vo rok od 48 ~asa. Dokolku ne se zadovolni od odgovorot, podnesuvaat `alba pred Apelacioniot sud koj isto taka e obvrzan vo rok od 48 ~asa da odgovori po odnos na `albata.

Iako narodot o~ekuva izborite da pominat vo fer i demokratska atmosfera, golem del od nego stravuva deka nasilstvoto }e bide zastapeno vo golema mera. Bezbednosnata politi~ka situacija vo dr`avava sekojdnevno se vlo{uva, a zgora na toa tetovskite sela [ipkovica, Lisec, Mala Re~ica, \ermo, Gajre itn. i selata od krizniot kumanovski region se nadvor od kontrola na instituciite na dr`avata. Narodot se pla{i povtorno da ne ni se slu~i istoto od pretsedatelskite izbori i se pra{uva dali voop{to vo tamo{nite regionalni i op{tinski Komisii ima nekoj Makedonec.

Regionalnite izborni komisii, objasnuva gospo|ata Lazarova - Trajkovska, tamu ve}e se imenuvani, a isto taka vo tek e i konstituirawe na op{tinskite. Vo nivniot sostav ima i Makedonci i Albanci. Na op{tinskite Komisii DIK gi imenuva samo pretsedatelite i nivnite zamenici. Sleduva konstituiraweto na izbira~kite odbori koi treba da go sprovedat glasaweto na glasa~kite mesta. Vo kriti~nite sela, potencira pretsedatelkata na DIK, bezbednosnite sili se navlezeni i sigurno deka se sozdavaat uslovi da se odviva procesot na glasawe. Edinstven problem se ku}ite koi se o{teteni, odnosno vra}aweto na raselenite lica vo niv. Dokolku vnatre{no raselenite ne uspeat da se vratat vo svoite domovi do 14 septemvri, za niv postojat posebni dejstvija, postapki, za da im se ovozmo`i da go ostvarat svoeto pravo na glas. Za niv }e se sprovede postapka na glasawe na 14 septemvri od 7 do 19 ~asot. Tie }e glasaat vo isto vreme koga }e glasaat i vojnicite i licata koi se nao|aat vo kazneno-popravnite institucii i onie koi se bolni ili nemo}ni, odnosno koi nema da mo`at da se pojavat na 15 septemvri na glasawe.

Zakonot predviduva dva dokumenta za identifikacija i toa va`e~ka li~na karta i va`e~ka patna isprava. Onie koi nemaat dokumenti, kako {to pojasnuva gospo|ata Lazarova - Trajkovska, imaat mo`nost vo me|uvreme da obezbedat eden od ovie dva dokumenta vo podra~nata organizaciona edinica na Ministerstvoto za vnatre{ni raboti.

Ubedena sum, veli prviot ~ovek na DIK, deka nema da ima prostor za nikakva manipulacija. Toa nikomu ne mu odi vo prilog. Mislam deka i organite na Upravata }e napravat s# za da im izlezat vo presret na barawata na gra|anite i deka nema da ima nikakvi pre~ki.

Pretsedatelkata na DIK o~ekuva fer izbori i e ubedena deka site politi~ki subjekti koi u~estvuvaat vo izborite, a i gra|anite, nemaat interes od kakvi bilo postapki koi bi onevozmo`ile fer izbori. Taa se nadeva deka site stravuvawa vo odnos na kakvi bilo formi na nasilstvo }e bidat samo stravuvawa i deka ni{to od toa nema da se slu~i.

DIK vo delot na nadle`nosta za edukacija na glasa~ite podgotvuva bro{uri, video-spotovi so koi povikuvaat na nenasilstvo, spotovi so koi ka`uvaat koi se pravata na gra|anite kako glasa~i, odnosno koja e nivnata gra|anska obvrska i, kako {to objasnuva gospo|ata Lazarova - Trajkovska, }e nastojuvaat toj segment da go zaokru`at nekade kon krajot na avgust i da pridonesat vo sozdavaweto na fer i demokratska atmosfera.

Pretsedatelkata na DIK, ponudata za ovaa odgovorna funkcija, kako {to objasnuva taa, ja dobila od pretsedatelot Trajkovski nekolku dena pred da bide imenuvana. Taa veli i deka nemaat osnova {pekulaciite, spored koi nejzinoto prezime Trajkovska se povrzuva so rodninska vrska so pretsedatelot Trajkovski.

Ne sme vo rodninska vrska so pretsedatelot Trajkovski. Dvajcata sme rodum od Strumica i verojatno toa e ona {to ni e zaedni~ko. Jas sum Lazarova po moeto strumi~ko prezime. Trajkovska sum po soprugot koj e po poteklo od Bitola. Trajkovski e edno od naj~estite prezimiwa vo Makedonija i vakvoto poklopuvawe gi tera gra|anite da si go postavuvaat vakvoto pra{awe, objasnuva prviot ~ovek na DIK, i dodava deka ne e ~len na nitu edna politi~ka partija.

Celiot svoj profesionalen anga`man go pominala vo organite na Upravata vo dr`avnata administracija. Gospo|a Lazarova - Trajkovska veli i deka dokolku nekoj saka profesionalno da si ja vr{i svojata funkcija, treba da bide {to ponepristrasen i neutralen. Dosega, kako {to potencira gospo|ata Lazarova -Trajkovska, nemala nikakvi formi na pritisok od politi~kite partii.

So ednakov respekt im pristapuvam na site u~esnici vo izborniot proces. Nastojuvam so site koi }e pobaraat sredba da ostvaram kontakt, a i jas koga sum pobarala sredba, sum ja realizirala. Dosega imavme odli~na sorabotka, odli~ni kontakti so site ~lenovi na DIK koi doa|aat od razli~ni partii i voop{to ne stanalo zbor za me|usebni kritiki. Toa se lu|e koi se advokati, pravnici, koi vo su{tina ja po~ituvaat zakonitosta vo postapkite za sproveduvawe na izborite, objasnuva prviot ~ovek na DIK.

Ne veruvam, dodava taa, deka vo tekot na izborniot proces }e ima takvi obidi za pritisok. No, ako se slu~i toa, jas sigurno }e go po~ituvam Zakonot. Ubedena sum deka i site ~lenovi na DIK }e go po~ituvaat Zakonot.

Dr`avnata izborna komisija go usvoi i finansiskiot plan za tro{ocite za parlamentarni izbori spored koj & se potrebni 2,3 milioni evra od dr`avniot Buxet za pokrivawe na izbornite tro{oci. Od ovie brojki, kako {to objasnuva prviot ~ovek na DIK, nekade mo`e da ima namaluvawe na stavkite, nekoi postapki mo`at da ~inat pomalku od utvrdenoto vo planot, nekade mo`e da ima otstapki vo nagorna linija.

Na krajot na izborite, potencira Lazarova - Trajkovska, Dr`avnata izborna komisija podnesuva finansiski izve{taj za potro{enite pari. DIK so Zakonot e obvrzana da dade ot~et kade gi potro{ila parite. Toa se buxetski sredstva i }e bidat potre{eni namenski, kako {to e planirano, taka kako {to nalaga Zakonot.