ri eden javen nastap
portparolot na DPMNE, Vlatko \or~ev, zboruva za minatogodi{nata vojna, so
namera uporno da go doka`uva patriotizmot na partijata na koja & pripa|a.
Ovojpat preku raska`uvawe kako bilo spaseno seloto Vratnica od predavstvo vo
vremeto na postoeweto na {irokata koaliciona Vlada. No, dali toj e svesen
kako se dovedovme vo situacija MVR na ~elo so "nepredavnikot" i "neligu{ot",
ministerot Bo{kovski, da go spasuva seloto Vratnica. Vo ovaa prilika mo`ebi
nema ni{to novo da ka`eme, tuku samo }e povtorime nekoi od faktite kako
ministerot na policijata ja dobi {ansata da go nadgradi sopstveniot "patriotski"
imix i so spasuvaweto na Vratnica od teroristite.
Prvo, podolg period pred izbuvnuvaweto na voeniot konflikt, soznanijata
do koi doa|aa razuznuva~kite slu`bi deka postojat sigurni indikacii na
podgotovki za teroristi~ki atak vrz dr`avata od strana na prvite dr`avni
funkcioneri, t.e. Premierot i Pretsedatelot na dr`avata, bea otfrlani. Pred
javnosta bea iznesuvani sme{ni obrazlo`enija deka stanuva zbor za lu|e koi
kopaat vo potraga po zlato, odnosno deka sadat kompiri, iako be{e fevruari.
Istite informacii bea okvalifikuvani kako zlonamerni i naso~eni protiv
relaksiranite me|uetni~ki odnosi i proizleguvaat od starite strukturi na
porane{nata vlast. Toa be{e i pri~ina za reorganizacija na bezbednosniot
sistem so promena na profesionalcite so lojalni ~lenovi na partijata na
vlast. No, pred da dojde momentot da se spasuva seloto Vratnica,
kontroliraweto na sostojbite vo zapadniot del od dr`avata DPMNE xentlmenski
mu gi prepu{ti na koalicioniot partner DPA.
I koga vo dr`avata po~naa vooru`enite napadi, dr`avnoto rakovodstvo
namesto odlu~no da reagira kako so prezemawe na bezbednosni merki protiv
teroristite, isto taka i so konzistenten diplomatski nastap pred celata
me|unarodna zaednica, toa be{e neodlu~no vo prezemaweto na soodveten na~in
na odbrana na dr`avata. Se najde zate~eno. Premierot so negovite ministri
namesto da se spravuvaat dr`avni~ki so krizata kako {to nalaga situacijata,
tie istata ja koristat da igraat patrioti pred javnosta. [to zna~i, ne e
biten soodvetniot pristap kon re{avawe na krizata, tuku bitno za nositelite
na vlasta e kako narodot }e reagira na nivniot na~in na odnesuvawe vo
dadenata sostojba, a so cel kako istata da ja zadr`at. Potoa, vo prezemaweto
merki na bezbednosen plan koi od aspekt na zajaknuvawe na bezbednosniot
sistem na dr`avata vo nikoj slu~aj ne se sporni, tuku naprotiv neophodni.
Sporno e {to istite se prezemaat vizavi partiskite interesi, a ne vodej}i se
od realnite potrebi za zajaknuvawe na bezbednosta. Navistina mnogu ubavo
zvu~i koga zboruva ministerot Bo{kovski vo negoviot prepoznatliv poetski
stil "sinovi na Makedonija, braniteli na @il~e, Ratae, so goli gradi }e ja
branime sekoja peda od na{ata zemja", pri {to za moment se nae`uva ko`ata.
No, toj film e zadocnet i ne korespondira so interesite na dr`avata, plus
takvi filmovi gledavme niz prostorite na porane{na Jugoslavija i znaeme
takvite "junaci" {to napravija za svojot narod i kako zavr{ija. I najmalku
{to ni treba e reprizi i "patrioti" od provinencija kako {to e ministerot za
vnatre{ni raboti.
Treba da ni bide jasno deka me|unarodnata zaednica ne dozvoluva takov
razvoj na nastanite ovde na Balkanot so rizik za destabilizacija na regionot.
I involviraweto na istata taa e rezultat na nesposobnosta na dr`avnoto
rakovodstvo da se spravi so krizata. Treba da ni bide jasno deka
me|unarodnata zaednica ne e koherenten subjekt, tuku e izraz na interesi na
pove}e dr`avi, osobeno na onie koi se klu~ni faktori vo kreiraweto na
me|unarodnite politi~ki tekovi. I najmnogu zavisi od na{eto politi~ko
rakovodstvo, kolku e dorasnato da gi pronajde t.e. da gi izgradi na{ite
vitalni dr`avni interesi koi }e bidat vo soglasnost so interesite na
dr`avite koi denes gi kreiraat odnosite vo svetot. A ne kako {to praktikuva
Premierot da bara vinovnici vo me|unarodnata zaednica, so postoewe na
nekakvi zagovori protiv dr`avata obiduvaj}i se taka da ja skrie sopstvenata
nesposobnost i nedovetnost kako i na svojata Vlada, za odgovor na
predizvicite {to pretstojat pred dr`avata.
Otkako me|unarodniot faktor ve}e se nametna kako subjekt vo razre{uvaweto
na krizata i dojde do formirawe na {irokata koaliciona Vlada so vklu~uvawe
na opozicijata vo vlasta, definitivno se sozdade i mo`nosta prviot policaec
Brat Qube, kako {to miluvaat da go oslovuvaat negovite sopartijci, da go
spasuva seloto Vratnica od predavstvoto. Bravo, ete ti situacija da se
doka`e koj vo Makedonija e patriot, a koj predavnik.
Ponatamu "patriotizmot" na DPMNE doa|a do pogolem izraz pri
postignuvaweto na ohridskiot Dogovor, pri {to Premierot i Pretsedatel na
VMRO-DPMNE, Qub~o Georgievski, e so stav deka istiot bil sprotiven na
interesite na dr`avata i stanuva zbor za me|unaroden zagovor, no e pod
pritisok da go potpi{e, i go potpi{a. Dokolku bil izlo`en na pritisok od
me|unarodnata zaednica, i ohridskiot Dogovor ne e vo soglasnost so negovite
ubeduvawa i opredelbi na negovata partija, a pritoa sopstvenite re{enija ne
mo`e da gi nametne, toga{ zo{to ne podnese ostavka od premierskata funkcija?
Nema ni{to lo{o vo podnesuvawe ostavka, tuku naprotiv, vo sekoe demokratsko
op{testvo ~inot na ostavka ima golemo zna~ewe za ponatamo{nite tekovi vo
dr`avata i razvoj na demokratijata i ~uvstvoto na odgovornost. Ima dovolno
primeri od istorijata koga abdicirale i kralevi dobrovolno vo interes na
nacijata.
Samo vo toj slu~aj i so takvo odnesuvawe sega }e mo`evme da slu{ame od
taborot na DPMNE za toa koj e ligu{ i predavnik, a koj patriot.
Avtorot e diplomiran politikolg i postdiplomec
na Institutot za istorija - Filozofski fakultet, Skopje