PREDIZBOREN "PAZAR" NA VLASTA

Ova e providno i lesno sfatlivo ako se zeme predvid siroma{tijata {to zavladea vo zemjava i koja opfati duri 67 otsto od naselenieto. Spored podatocite od Zavodot za vrabotuvawe, do krajot na juni godinava brojot na nevraboteni dostigna 372.184 lica. Makedonija se najde najvisoko rangirana vo Evropa so stapka na nevrabotenost od 40 otsto. Od vkupniot broj nevraboteni, 38,9 otsto se na vozrast do 30 godini. Okolu 80.000 semejstva ve}e go pre~ekorile dolniot prag na granicata na siroma{tijata. Okolu 300.000 lu|e rabotat bez dogovor i na divo, {to e sprotivno na Ustavot i zakonite. Me|utoa, tokmu ova pole od ekonomskata i socijalna sfera mu dava prostor na Premierot za politi~ki manevri.

Za starite veterani vo partijata liderot Georgievski odamna se pogri`i. Ne ostana ~ovek prijatel ili formalno deklariran ~len na vladeja~kata partija koj ostana bez rabota ili komu ne mu se nasmevnala sre}ata, onaka brzo da dojde do istata. Vo izminative ~etiri godini VMRO-DPMNE izvr{i smena i go "is~isti" celokupniot kadar vo instituciite na sistemot, vo obrazovanieto, vo kulturata, vo dr`avnite pretprijatija. Sistemot funkcionira{e taka {to sekoj {to e blizok do VMRO-DPMNE brzo da se zbogati, da stane mo}en, a potoa nikoj ni{to da ne mu mo`e. Izgleda deka najgolemiot del ~lenovi vo ovaa partija vlegle poradi vlast, mo} i pari. So vaka stabilno steknatata pozicija istite dobija privilegija da gi brkaat gra|anite od rabota, no i samovolno da gi vrabotuvaat.

Ova posebno dojde do izraz vo pomalite mesta vo dr`avava. Pra{aweto za elementarnata egzistencija, koe za mnogumina i sega e bolno, lu|eto gi tera{e da mol~at i da pristapuvaat kon partijata. Mladite ~lenovi na partijata se vraboteni vo pretprijatija {to va`at kako "VMRO-vski": Elektrostopanstvo, Telekom, Carina, JP za stopanisuvawe so stanben i deloven prostor. Potvrdata za zavr{eno obrazovanie izgleda nema golema validnost. Pra{aweto za (ne)kvalitetot na kadrite ne se postavuva{e. Mladite lu|e koi ne se prikloneti kon ovaa partija, fakti~ki bea ostaveni na ulica.

Sega{nata akcija na masovno vrabotuvawe, kako {to be{e najaveno za u{te 50.000 lica, vsu{nost e kupuvawe na mladite lu|e, onie koi samo {to se zdobile so pravo na glas, a u{te poizrazeno e kaj onie lu|e koi ne se politi~ki oboeni, a `iveat te{ko. Odedna{ partijata deli rabotni mesta, onaka "preku no}" se stvorija uslovi i se obelodenija niza masovni vrabotuvawa. Se zabele`uva deka prednost imaat lica koi potpi{ale pristapnica za partijata i stanale nejzini ~lenovi so "sta`" od samo nekolku dena. Mo`e da se razbere kolku ~lenovite na edno semejstvo, podgrbaveno pod finansiskiot tovar, bi bile sre}ni koga vo ovie dene{ni vremiwa, nekoj bi go vrabotil nivniot sin, }erka, rodnina koi dolgi godini ~ekale i se obiduvale bezuspe{no da najdat rabota. Nema li tie site da glasaat za taa partija koja }e go ovozmo`i ova? Zo{to da ne! Va`no "sre}ata" im se nasmevnala. Ete, toj i toj ~ovek obezbedil vrabotuvawe za nivniot blizok, pa sigurno nego ili za negovata partija }e glasame. Mo`ebi vakvo e razmisluvaweto kaj groto od narodot denes, tokmu so ovaa logika. Taka namesto eden dobien glas, fakti~ki }e se pridobijat ~etiri mo`ebi pet, {est.

Vlasta e obvineta deka nekolku meseci nanazad, a posebno eden mesec pred izborite, po~nala masovno da vrabotuva svoi partiski kadri vo dr`avnite institucii. Vrabotuvawa vetuvaat site partii, a VMRO-DPMNE toa i "de fakto" go stori.

Vo sudovite se vraboteni novi 200 do 300 pravnici, so cel da se realizira idejata za zgolemuvawe na efikasnosta vo sudstvoto.

So ovaa brojka na novi vrabotuvawa }e uspeeme novoto sudstvo da go napravime mo`ebi naja`urno i najmoderno vo Evropa. Proektot }e im ovozmo`i na mladite pravnici da se steknat so potrebniot sta` za da mo`at potoa da go polagaat dr`avniot ispit, so koj }e dobijat povisoka kvalifikacija, istakna Georgievski. Realizacijata na idejata tokmu sega vo predizborieto, se dol`i na nemo`nosta taa prethodno finansiski da se zatvori.

Vaka Premierot go spakuva vo ukrasna hartija paketot novi vrabotuvawa. Pozadinata na ova se "glasovite" na mladite pravnici. U{te eden dobar "pazar".

Vo Ministerstvoto za vnatre{ni raboti samo vo tekot na prethodniot mesec bile vraboteni iljada novi policajci. Toa e obezbeduvawe so "zasiluvawe" na VMRO-DPMNE. Od druga strana, portparolot na MVR, Voislav Zafirovski, dade izjava deka toa ne e to~no. Edinstveno {to priznava e deka ima nekoi tekovni vrabotuvawa, no sigurno e deka ne se tolku masovni.

Neoficijalni izvori tvrdat deka denovive vo Ministerstvoto za nadvore{ni raboti, bez konkurs, bile vraboteni triesetina lu|e.

Ne e to~no deka ima 30 novi vrabotuvawa vo Ministerstvoto za nadvore{ni raboti, kako {to se {pekulira denovive. Mo`ebi ima vrabotuvawa so dogovor za delo - objasni direktorot na Agencijata za dr`avni slu`benici.

Neoficijalno, Ministerstvoto za obrazovanie upatilo soop{tenie do direktorite na u~ili{tata vo koe se baralo vo penzija da se pratat site nastavnici {to ispolnuvaat barem eden uslov za toa. Na nivno mesto trebalo vedna{ da bidat primeni drugi. Pri toa izgleda deka ne se vodi smetka za potrebnite godini na starost za penzionirawe. Toa se vr{i na prisilen na~in. Onie koi ostanuvaat na rabota gubat odreden broj ~asovi, so cel istite da im bidat dadeni na novoprimenite kolegi.
Najudarna to~ka za masovnoto vrabotuvawe e zdravstvoto. Vo Medicinskiot centar vo Kumanovo imalo golem broj novi vrabotuvawa. Se {pekulira deka i vo Zdravstveniot dom - Skopje denovive bile vraboteni pove}e od 50 lica. Primeni se novi kandidati na mestoto na honorarcite koi rabotele so godini preku Mladinskata zadruga. Od druga strana, pak, od rakovodstvoto na Zdravstveniot dom velat deka stanuva zbor za lica koi nemale re{enija i ne im bilo veteno vrabotuvawe, pa sega tie ednostavno gi zamenile. Duri nekoi od honorarcite se povikani nazad na rabota i so 30 lica e potpi{an dogovor za delo. Vrabotuvaweto na novi medicinski lica i tehni~ki personal, vsu{nost e prezemawe na tehnolo{ki vi{ok od drugi zdravstveni domovi - deciden e demantot za podelenite 90 otkazni re{enija.

Tuka se podatocite i za izborni vrabotuvawa vo Kavadarci i Negotino. Direktorot na Medicinskiot centar vo Negotino, voedno i kandidat za pratenik na listata na VMRO-DPMNE, Qup~o Sokolov, ve}e obezbedil glasovi vrz ovoj princip. Vrabotil 37 lica so re{enie i na neopredeleno vreme rasporedeni na razli~ni mesta, pri {to ne pre~elo prisustvo na deset medicinski sestri na eden {alter. Vo medicinskiot centar vo Kavadarci na 19 lica im se dadeni re{enija za postojan raboten odnos. Tie prethodno rabotele vo bolnicata nekolku meseci, a sega vladeja~kata partija im obezbedi rabotni mesta. Kakov }e bide krajniot ishod od vakvi vrabotuvawa vo zdravstvoto ~ij kvalitet e kriti~na to~ka za sekoja zemja i koj to~no }e go snosi tovarot, dali gra|aninot ili zdravstvenite rabotnici, toa izgleda deka sega voop{to ne e va`no.

Se zboruva deka vladeja~kata koalicija uspeala da vraboti lica i vo Aerodromot kako i vo Po{tata. Denovive intenzivno se vrabotile novi kadri vo Makedonski po{ti od partiite koi rakovodat so akcionerskoto dru{tvo, VMRO-DPMNE i DPA. Novovrabotenite se nivni ~lenovi, zabrzano se vrabotuva {to e mo`no pove}e kadar, a dali e toa vo sprotivnost so prezemenite obvrski kon noviot investitor "Kanadski po{ti", izgleda deka se previduva. Vo pregovorite be{e konstatiran tehnolo{ki vi{ok od edna tretina od vrabotenite, pa planot be{e makedonskite vlasti da sostavat spisoci koi lica predvremeno }e se penzioniraat. Delot od vi{okot vraboteni treba{e da se anga`iraat vo novite dejnosti koi }e gi osnova kanadskiot investitor. Zabrzanoto vrabotuvawe od strana na vlasta ima dobri izgledi da go osueti ovoj plan. No, se ~ini deka e podobro da se reskira dogovorot, otkolku udobnite fotelji.

Vo kumanovskata fabrika "Svetlina" ekspresno dobile rabota pove}e od 200 lu|e. Centri na partiskite vrabotuvawata se i podra~nite edinici na ESM. Vo sekoja op{tina dosega bile vraboteni me|u 150 i 200 lica, vrz osnova na dogovor za delo, a re{enija im se vetuvaat po eventualna pobeda na VMRO-DPMNE na izborite. No, od druga strana ova povlekuva mo`en konflikt so Zakonot za spre~uvawe na korupcijata, koj gi kaznuva vonrednite isplati od buxetskite sredstva vo tekot na izbornata kampawa.

Od VMRO-DPMNE negiraat za vistinitosta na ovie podatoci. Vladiniot portparol, \or|i Trendafilov, tvrdi deka Vladata ne znaela ni{to za toa, a vo Agencijata za dr`avni slu`benici demantiraat deka masovno se vrabotuva vo dr`avnata administracija. Argumentiraat deka od prvi januari 1999 godina do juni 2001 godina imalo okolu 4.500 novi vrabotuvawa vo dr`avnata administracija. Ottoga{ do juni godinava, imalo u{te pedesetina.

Kako i da e, faktite ostanuvaat. VMRO-DPMNE itno vraboti onamu kade {to i nema{e potreba od vrabotuvawe. Na nekoj na~in kako da gi zatrpa instituciite, sekade do kade ima{e doseg. Glavna karakteristika e deka vo ovie masovni partiski vrabotuvawa, licata se primeni pod dogovor na opredeleno, obi~no pokratko nekolkumese~no rabotno vreme. Re~eno im e, dokolku pobedi VMRO-DPMNE tie }e se potrudat da dobijat trajni re{enija za raboten odnos. Ako partijata izgubi na izborite, }e ostanat bez rabota. Vonredno "dobar slogan". I funkcionalen pred izbori za onaa partija koja go izgubila kredibilitetot kaj glasa~ite so svoeto nesovesno i pred s# predavni~ko rakovodewe.

No, raspolo`enieto na glasa~ite, sepak, poka`uva deka doverbata vo vladeja~kata garnitura e izgubena. Na ovie parlamentarni izbori, na DPMNE nema da mu pomognat nikakvi "izborni finti". S# pove}e pokazateli potvrduvaat deka Georgievski }e gi izgubi ovie izbori!