"Вие знаете од каде и зошто сте дошле во оваа словенска земја, знаете дека овде не сте пожелни.... И започнаа со камшици... да ме шибаат по очи, по глава, по грбот" - зборува измачениот од германските мисионери, некогашниот затвореник, некогашниот продаден роб, големиот македонски светител Свети Наум Охридски. Роден и живеејќи во Македонија, тој на себе го почувствува маченичкиот живот на македонскиот народ и неговите страдања и стоејќи пред Христовиот престол продолжува да ја чува неговата и наша татковина Македонија од секакво непријателство и самостојноста на нашата Света МПЦ.

Живееше во она тешко историско време кога непријателите на нашиот народ сакаа да го германизираат и елинизираат. Но, длабокомислениот, надарениот, мудриот Св. Наум и преостанатите "Свети Седмочисленици" (во кои спаѓа и тој): Св. рамноапостолни Кирил и Меодиј, Св. Климент Охридски, Св. Сава, Св. Горазд и Св. Ангеларија, не дозволија македонскиот народ да пропадне во нечистото море на туѓинските влијанија, го отфрлија незнабожното учење и го благовестија Триединиот Бог, проповедувајќи ја христијанската вера при Богослужбата на црковномакедонски јазик. И во таквото тешко време, кога целиот наш народ бил измачуван, поробуван и обесправен, Св. Наум заедно со преостанатите "Св. Седмочисленици", твореа и оставија дела кои се толку важни, што се камења на темелот на нашиот живот, дела кои влегуваат во темелот на она што се смета дека е корен на секој народ. Овие Богомудри просветители, втемелувачи на писменоста и верата, мисионери, основоположници на самобитната македонска писменост, книжевност и култура, ги чувствуваат тешките искушенија на нашиот народ и продолжуваат да живеат како опомена и совест во душите на луѓето од целиот свет, како неуморни заштитници на македонскиот народ низ сите векови, како вечни и вистински сведоци за самостојноста на Македонија и автокефалноста на МПЦ. Св. Наум, талентираниот ученик на Светите браќа Кирил и Методиј, е чудотворен лекар, познавач на многу јазици, преведувач на многу дела. Превел голем број црковни книги на црковномакедонски јазик. Учествувал во преводот и проповедот на Светото Писмо. Ги составил каноните за Свети Архангел Михаил, Свети апостол Андреј и за пренесување на моштите на Свети Јован Златоуст. На југоисточниот брег на Охридското Езеро, на висока карпа, на изворот на Црн Дрим, тој изградил манастир и го посветил на Свети Архангел Михаил и на Свети Архангел Гаврил. Епископот Св. Климент Охридски го извршил осветувањето на манастирот.

Светителот со непоколеблив дух го основал и го раководел монаштвото во Македонија и станал татко на монаштвото во просторите во Македонија и Балканот. "Околу Свети Наум се собрало множество монаси од секаде од Балканот".

Чудотворецот и исцелителот од секакви болести, и на иноверните и муслиманите, на оние што му приоѓаат со вера, силниот Светец на збор и перо, трпеливиот и издржливот во страдањата, заштитникот на бедните, сиромашните, сираците и вдовиците, духовниот втемелувач на Христовата вера во срцата на луѓето, со примен монашки чин, го претчувствувал крајот на својот живот, се повлекол во својот манастир и во него останал се до 910 година, кога го предал својот Свет Дух на Господа. Неговиот гроб се наоѓа во тој манастир и е извор на чудотворна сила. На 5 јануари по нов календар (кога се раздели од земниот живот), камбаните на Христовата Црква ќе заѕвонат громогласно и свечено во Македонија и во сите континенти на светот каде се наоѓаат Македонците и ќе го најават празнувањето на некогашниот продаден роб, "бесмртниот великан кого вековите не го раѓаат", македонскиот светител, Св. Наум Охридски.

Нашиот народ од цела Македонија, од Европа и од прекуокеанските земји, доаѓа да му се поклони во светиот манастир на Св. Наум Охридски, на Светиот гроб и чудотворните мошти и да побара Божја помош преку Светецот. Овој манастир кој има свое историско значение е "најголемиот чудотворен сад на овие македонски и балкански простори ".