Nema da se sporeduvame so nacionalnite malcinstva ili pak so sosednite dr`avi kade e mnogu jasno deka tokmu pravoto na glas e osnovnata cel na site napori, za{to tokmu toa pravo i gi pravi site promeni, no neminovno se nametnuva pra{aweto - na koj li mu pre~e{e ili ~ii smetki naru{uva{e glasaweto na na{ite dr`avjani rasprskani niz svetot koi kako i da e, go imaa toa neotu|ivo pravo?

Tuka vo SAD, a veruvam i vo drugi mesta vo dijasporata, be{e s# tivko za vreme na izborite, a i tamu vo Makedonija partiite pretendenti za vlasta i prateni~kite mesta kako da imaa taen premol~en dogovor i ovojpat glasaweto da go sprovedat bez na{eto u~estvo.

Ako pak ne e taka, zo{to ne slu{navme za insistirawe na nitu edna partija za sprotivnoto, nitu pak debata pred televizijata? Za volja na vistinata, go sakale nie toa ili ne, ova pretstavuva golema damka na ovogodi{nite izbori vo koi, spored izjavite na liderite na partiite so najmnogu prateni~ki mesta, pobedila demokratijata i promenata.

Ako i navistina e taka, toga{ demokratijata treba da se zasrami, bidej}i ve}e po kojznae koj pat gi zaboravi Makedoncite koi vo najsudbonosnite ~asovi na Makedonija se organizraa da go sprovedat Referendumot {irum svetot i so toa da & dadat legitimitet na edna procedura koja na Republika Makedonija & dade samostojnost i nezavisnost i se razbira i Parlament za koj na ovie izbori pak se izbiraa pretstavnici na narodot i se deli vlasta vo Makedonija. I na ovie izbori se re{ava sudbinata na ist narod i ista Makedonija na koja so Referendumot i se re{ava{e idninata i sudbinata so odvojuvawe od Jugoslavija.

So drugi zborovi ovie izbori ne se ni{to pomalku va`ni od Referendumot, pa mo`e i pova`ni imaj}i predvid koj s# }e ja deli vlasta vo Makedonija. Zo{to toga{ nie pak sme zaboraveni?

Ednostavno ka`ano - be{e va`no da glasame za da im dademe na nekoi dr`ava vo koja tie }e ni ja re{avaat sudbinata bez nie da mo`eme da vlijaeme na nivnite re{enija. Ne e tema na ovoj napis da citira primeri kade tokmu nie od prekuokeanskite zemji, a se razbira i gra|anite od Makedonija ,go izvlekoa podebeliot kraj i bea i s# u{te se ograbeni ne samo od ustavnite prava, tuku i finansiski! Ne slu{navme nitu eden pobedni~ki govor, nitu na onie koi izgubija, kade bevme duri i spomenati deka postoime, a za pvoe}e i da ne se zboruva. Barem ne dosega, a Internet e prepoln so slavopojki i vetuvawa i t.n.

Od raspolo`livite podatoci na Internet mo`e da se vidi koj glasa{e, a i procentot na glasa~i po izborni edinici. Na{i ~estitki do gra|anite vo Makedonija za visokiot procent na glasovi {to poka`uva i visoka gra|anska i politi~ka svest. ^estitki do onie koi spe~alija najgolem broj glasovi i stanaa narodni pretstavnici vo makedonskiot Parlament.

No, seto toa e pak so edna golema damka, koja ne mo`e, a da ne bide zabele`ana i da go naru{i izgledot i vkusot na golemoto slavewe. Prigovorite za nepravilnosti vo oddelni izborni edinici se duri i sme{ni, ako se ima predvid deka e zaboravena celata dijaspora kade ima mnogu pove}e Makedonci, a nivniot broj sekoga{ varira soglasno interesite na govornicite pa mo`e da se slu{nat i cifri od pove}e milioni ili nekoga{ i dvojno pove}e?! Edno e jasno - deka na mnogumina izgleda im odgovara toa da e nejasno i da bideme skrienata karta so koja spored potrebite }e se blefira kako vo igra poker, a sosema e nejasno kakvi "pokera{i" se tie koi ni ja krojat sudbinata! Nie vo dijasporata prigovarame za na{eto glasa~ko pravo u{te od Referendumot, koga kako {to spomenavme se glasa{e nasekade vo dijasporata i go krunisavme toj istoriski ~in. Toa se slu~i bezdrugo i zatoa {to sme nedeliv del od Republika Makedonija i ja imame istata sudbina so tie vo dr`avata kako i istite ustavni prava i obvrski. No, se ~ini na{ite "pokera{i" ja frlija taa kruna v tiwa, a namesto nea imaat nova karta v race!

Ova treba voedno da e i odgovor na nekolku skopjani koi vo fevruari godinava na Popova [apka za vreme na Fis Kupot se obiduvaa da me ubedat deka Makedonci imalo samo vo Republika Makedonija i so drugi zborovi nie i ne postoime?! Ne znam kolkumina se kako niv i ~ie oro igraat, no toa oro ne e i ne mo`e da bide makedonsko, ako vo nego ne se site Makedonci. U{te pove}e {to dijasporata e neiscrpen i se ~ini s# u{te ignoriran potencijal na Makedonija kade sekojdnevno pristignuvaat novi biseri od istata Makedonija i se pridru`uvaat na pe~albarskata klasa koja pove}e ne e samo toa, za{to vremiwata se smeneti. Ne stanuva zbor za toa deka nekoj od Makedonija treba da ni dade pravo da glasame! Toa pravo e na{e i neotu|ivo, a istoto ni e grubo uzurpirano.

Noviot Parlament ova pra{awe mora da go re{i pod itno! Toa e imperativ, a ne molba koja zavisi od voljata na nekoj slu`benik ili funkcioner! Toa e dol`nost na Parlamentot - da gi za{tituva interesite na site gra|ani i dr`avjani na Republika Makedonija. Tuka ne pripa|aat samo malcinstvata, koi za volja na vistinata se velikodu{no zastapeni vo Parlamentot, tuku i nie koi se nao|ame vo prekuokeanskite zemji.

Makedoncite vo dijasporata se mnogu pogolem faktor za stabilnosta na Makedonija otkolku malcinstvata, a gi ima mnogu pove}e od site malcinstva sobrani zaedno. A, za `al i nevolja na Makedonija, ispa|a deka nie imame pomalku prava od nacionalnite malcinstva vo Makedonija. Toa e neprifatlivo za koj i da e Makedonec na meridijanite {irum svetot i e golema navreda! Treba li i nie da po~neme da gi barame svoite prava od mati~nata dr`ava kako {to go pravat toa na Balkanot nacionalnite malcinstva so intervencii na me|unarodnata zaednica!?

Edno treba da e jasno - Makedonija mo`e vo Evropa i svetot samo ako i nie sme priznati i re{avame ramnopravno so drugite gra|ani na Makedonija vklu~uvaj}i go i pravoto na glas.

Pak da potsetime deka od Referendumot pa do denes, a eve se povtoruva pak so poslednite izbori, nie ne mo`evme da glasame. Ednostavno ne ni be{e ovozmo`eno. Izgovori ne prifa}ame zatoa {to na site im e jasno deka toa mo`e i treba{e da bide storeno po primerot na mnogu drugi dr`avi koi gi po~ituvaat svoite ustavi.

Ova samo po sebe go doveduva vo pra{awe legitimitetot na samata izborna postapka. Ova osobeno e va`no vo lokalnite izbori kade toa dade porazitelni rezultati vo pove}enacionalnite sredini kako Tetovo, Gostivar, odnosno cela Zapadna Makedonija. Regionalizacijata koja be{e prekrojuvana pove}e pati bez na{e u~estvo ja re{ava{e sudbinata na celi gradovi i sela vo tetovskiot kraj. Na seto toa mu kumuva{e Parlament {to nie ne sme go izbrale. Premnogu se manipuliralo so na{ite interesi bez na{e u~estvo i toa ne mo`e i ne smee da prodol`i. Toga{, po poslednite lokalni izbori, se obrativ so napis baraj}i osnovano poni{tuvawe na lokalnite izbori vo Tetovo kade nie ne sme glasale. No, se ~ini i samite kandidati ne bea svesni deka istoto }e se povtori i na parlamentarnite izbori, pa }e gi ~ini i nivnite prateni~ki mesta!? Na{eto postoewe vo dijasporata be{e ignorirano {to pretstavuva grubo kr{ewe na Ustavot od strana na Republi~kata izborna komisija, pa i od Vladata koja gi sproveduva{e izborite.

Mo`ebi sega, bidej}i vo opozicija, istata vlada (partija) }e se svrti za poddr{ka kon dijasporata kako {to toa go pravea onie koi, eve se gleda, ja spe~alija pobedata vo trkata za vlast.

Eden sonarodnik vo SAD ~uvstvuva{e deka nie vo dijasporata sme bile opozicija. Sosema neto~no. Onie koi ne negiraat se opozicija na demokratijata, pravoto i vistinata, a ne nie. No, edno e nesporno deka dijasporata e opasno oru`je vo racete na opozicijata. No, takvo ne{to mo`e da se slu~i samo ako taa (dijasporata) e i ponatamu ignorirana od mati~nata dr`ava Republika Makedonija. Za vistinska pobeda na demokratijata ovie izbori treba da imaat i vtoro poluvreme. Na poteg e se ~ini novope~enata koalicija za da ja poka`e svojata politi~ka zrelost i da izleze od partiskite kapsuli. Taa ima {ansa i mo`nost da gi ispravi nekoi od gre{kite na prethodnicite.

Ako pak prodol`i starata praksa, nie da bideme ignorirani kako i porano i ako na{ite prava i ponatamu bidat uzurpirani, toga{ toa }e rodi seriozna opozicija vo liceto na dijasporata-iselenicite koi ne bi me iznenadilo da se pojavat kako nov politi~ki subjekt i partija vo Republika Makedonija.

Za volja na vistinata, pak, Parlament so u{te pojaka opozicija donesuva i dobri rezultati. Toa ve}e sme go videle vo SAD i na drugi mesta kade dobar del od makedonskata dijaspora `ivee i od kade se u~at i ednite i drugite vo sostavot na noviot Parlament i vode~kite politi~ki partii.

Nema da se vozdr`am od ~estitki, do stepen na zaslu`nost se razbira, na onie koi bea izglasani, no ako ja sakaat i na{ata poddr{ka i se legitimiraat kako izbrani narodni pretstavnici, nivniot odnos kon nas - dijasporata, koja ~esto be{e citirana dosega po kampawite, treba da se izmeni od koren.

Nema da zboruvame za toa kakvi formi na na{e u~estvo vo makedonskoto parlamentarno sekojdnevie bi bile prifatlivi, no ne treba da e daleku denot toa da stane i realnost.